{"id":572,"date":"2025-07-14T16:03:32","date_gmt":"2025-07-14T16:03:32","guid":{"rendered":"https:\/\/egecep.org.tr\/?p=572"},"modified":"2025-07-14T16:42:37","modified_gmt":"2025-07-14T16:42:37","slug":"bir-kez-daha-zeytin-ittifakini-canlandirma-zamani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/2025\/07\/14\/bir-kez-daha-zeytin-ittifakini-canlandirma-zamani\/","title":{"rendered":"B\u0130R KEZ DAHA ZEYT\u0130N \u0130TT\u0130FAKINI CANLANDIRMA ZAMANI"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>18 Haziran 2025<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Maden ve enerji \u015firketlerinin kar\u015f\u0131s\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn \u00e7evresel ve hukuki denetimleri devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakarak do\u011fay\u0131 ve \u00e7evreyi Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n insaf\u0131na terk eden ve b\u00f6ylelikle yeni ya\u011fmalar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc t\u00fcmden a\u00e7an kanun de\u011fi\u015fikli\u011fi teklifine kar\u015f\u0131, EGE\u00c7EP\u2019in bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Maden ve enerji \u015firketlerinin talep ettikleri s\u00fcper izinler ve imtiyazlar i\u00e7in siyasi iktidar harekete ge\u00e7ti. \u0130ktidar oldu\u011fu g\u00fcnden bu yana zeytinliklerin maden arama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in 9 kez giri\u015fimde bulunan AKP milletvekilleri taraf\u0131ndan 13.06.2025 tarihinde 95 say\u0131yla \u201cBaz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun Teklifi\u201d TBMM Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019na sunuldu. Siyasi iktidar taraf\u0131ndan emir kabul edilen ve me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bu talepler yaln\u0131zca b\u00f6lgenin ve canl\u0131lar\u0131n de\u011fil, t\u00fcm d\u00fcnya sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve iyili\u011fini olumsuz etkileyecek bir ba\u015fka k\u0131y\u0131m haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Teklifin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmesine 19 Haziran\u2019da Meclis Komisyonlar\u0131nda ba\u015flanacak. Zeytini, orman\u0131, meras\u0131, k\u00f6y\u00fc tehdit alt\u0131nda olan k\u00f6yl\u00fcler ve ya\u015fam savunucular\u0131 bu k\u0131r\u0131m yasas\u0131na dur demek i\u00e7in 19 Haziran sabah\u0131 \u201cBu Toprak Torbaya S\u0131\u011fmaz\u201d \u015fiar\u0131yla Meclis\u2019te toplanacak. Do\u011fay\u0131 uza\u011f\u0131yla yak\u0131n\u0131yla, canl\u0131s\u0131yla cans\u0131z\u0131yla savunmay\u0131 ve korumay\u0131 esas alan EGE\u00c7EP de orada olacak.<\/p>\n\n\n\n<p>Teklif kanunla\u015f\u0131rsa olu\u015facak tahribatlar \u00e7ok a\u011f\u0131r. Zeytin k\u0131y\u0131m\u0131ndan \u00c7ED s\u00fcre\u00e7lerinin daha da keyfi hale gelmesine, iklim krizinin ba\u015f d\u00fc\u015fman\u0131 madencili\u011fin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na kadar pek \u00e7ok meseleyi derinle\u015ftirecek bu teklif mevcut yasalarda bir\u00e7ok olumsuz de\u011fi\u015fiklik i\u00e7eriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Teklif \u00c7evre Kanunu, Maden Kanunu, Mera Kanunu, Elektrik Piyasas\u0131 Kanunu ve Yenilenebilir Enerji Kaynaklar\u0131n\u0131n Elektrik Enerjisi \u00dcretimi Ama\u00e7l\u0131 Kullan\u0131m\u0131na \u0130li\u015fkin Kanun\u2019da aleni de\u011fi\u015fikler bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. Zeytincili\u011fin Islah\u0131 ve Yabanilerinin A\u015f\u0131latt\u0131r\u0131lmas\u0131 Hakk\u0131ndaki Kanun\u2019da ise gizli de\u011fi\u015fiklikler sunuyor. Do\u011fa yasalar\u0131n\u0131, T\u00fcrkiye Cumhuriyetinin taraf oldu\u011fu \u00e7evre koruma s\u00f6zle\u015fmelerini, Anayasa ve koruma yasalar\u0131n\u0131 yok sayan, m\u00fc\u015fterek do\u011fal varl\u0131klara f\u00fctursuzca sald\u0131r\u0131lar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7an bir yasa teklifiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>Teklifin 1. maddesinin getirdi\u011fi \u00c7evre Kanunu\u2019nun 10. maddesi de\u011fi\u015fikli\u011fi ile \u00c7ED Y\u00f6netmeli\u011finin EK-2 listesinde yer alan projeler i\u00e7in \u00c7ED karar\u0131 olmadan, her t\u00fcrl\u00fc izin, ruhsat verilebilecek, yat\u0131r\u0131ma ba\u015flanabilecek. \u00d6rne\u011fin;&nbsp;25 hektardan a\u015fa\u011f\u0131 arazi y\u00fczeyindeki a\u00e7\u0131k maden i\u015fletmeleri, maden arama projeleri, asbest i\u00e7eren yap\u0131 ve tesislerin s\u00f6k\u00fclmesi \/ y\u0131k\u0131lmas\u0131, golf tesisleri, yat yana\u015fma\/ba\u011flanma yerleri, ham deri i\u015fleme tesisleri,&nbsp;hurda demir ve\/veya \u00e7elikten \u00e7elik \u00fcreten tesisler i\u00e7in \u00e7evresel etki de\u011ferlendirmeleri yap\u0131lmadan her t\u00fcrl\u00fc izin ve ruhsat verilecek. De\u011fi\u015fiklik ile \u00c7ED Y\u00f6netmeli\u011fi EK-1 listede yer alan \u00c7ED zorunlu projeler i\u00e7in de \u00c7ED olumlu karar\u0131 beklenmeden onay, izin, te\u015fvik, yap\u0131 ve kullan\u0131m ruhsat\u0131, yat\u0131r\u0131ma ba\u015flama ve ihale ba\u015fvurular\u0131 yap\u0131labilecek. B\u00f6ylece \u00c7ED s\u00fcre\u00e7leri, yarat\u0131lacak bask\u0131lanma ile formalitenin yerine getirilmesine d\u00f6n\u00fc\u015fecek.<\/p>\n\n\n\n<p>Teklifin 2 ve 3. maddeleri ile Maden Kanunu\u2019nun 3. ve 7. maddelerinde yap\u0131lacak de\u011fi\u015fikliklerle s\u00fcper izinler s\u00fcreci ba\u015flayacak. Maden ve Petrol \u0130\u015fleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc (MAPEG) art\u0131k, madencilere her t\u00fcrl\u00fc izinleri al\u0131nm\u0131\u015f ruhsatlar haz\u0131rlayacak. MAPEG\u2019in istedi\u011fi izin i\u00e7in ilgili kurum d\u00f6rt ay i\u00e7inde karar\u0131n\u0131 bildirmezse izin vermi\u015f say\u0131lacak. Devlet ormanlar\u0131nda 36 aya varan s\u00fcrelerde bedelsiz madencilik izni verilebilecek. Arama faaliyeti i\u00e7in izin verilen yerlerde i\u015fletmeye mutlaka izin verilecek. Ruhsatl\u0131 maden sahalar\u0131nda arkeolojik sit karar\u0131 verilirse, proje sahibi \u015firkete yat\u0131r\u0131m giderleri tutar\u0131nda tazminat \u00f6denecek. \u00c7ED s\u00fcrecinde kurumlar g\u00f6r\u00fc\u015flerini ilave s\u00fcre ile birlikte en ge\u00e7 4 ay i\u00e7inde verecek. Bu s\u00fcre i\u00e7inde g\u00f6r\u00fc\u015f bildirilmemesi halinde kurumun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olumlu say\u0131lacak. Orman Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn verdi\u011fi orman tahsis izinleri \u00c7ED y\u00f6n\u00fcnden uygun g\u00f6r\u00fc\u015f say\u0131lacak. \u00c7ED olumlu karar\u0131 al\u0131nan madencilik faaliyetleri i\u00e7in gereken di\u011fer i\u015flemler en ge\u00e7 1 ay i\u00e7inde tamamlanacak.<\/p>\n\n\n\n<p>Alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f, bak\u0131r, kur\u015fun, \u00e7inko, demir, krom, linyit ve ta\u015f k\u00f6m\u00fcr\u00fc gibi madenleri kapsayan IV. grup madenler ile bu teklifle yasaya girecek stratejik veya kritik madenlere yasal idare ve kurumlar taraf\u0131ndan izin verilmemesi halinde, yeni olu\u015fturulan KURUL her \u015feye ra\u011fmen izin verebilecek. Kurul, Cumhurba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan g\u00f6revlendirilen Cumhurba\u015fkan\u0131 Yard\u0131mc\u0131s\u0131n\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda; \u00c7evre, \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bakan\u0131, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan\u0131, Hazine ve Maliye Bakan\u0131, Sanayi ve Teknoloji Bakan\u0131 ile izinler hakk\u0131nda karar vermeye yetkili bakanl\u0131klar\u0131n bakanlar\u0131ndan olu\u015facak. Kurulun madencilik faaliyeti lehine karar vermesi halinde ilgili kurum bir ay i\u00e7inde iznini verip MAPEG\u2019e bildirecek.<\/p>\n\n\n\n<p>Teklifin 4. maddesi ile Maden Kanunu\u2019nun 8. maddesinde stratejik veya kritik madenler ba\u015fl\u0131kl\u0131 yeni bir d\u00fczenleme getiriliyor. Arz kesintisi veya y\u00fcksek fiyat art\u0131\u015f\u0131 halinde ciddi ekonomik sorunlar veya g\u00fcvenlik zafiyeti do\u011fabilecek. Sanayi \u00fcretiminin temel girdilerinden olan ve y\u00fcksek arz riski ta\u015f\u0131yan madenler,&nbsp;kritik maden&nbsp;olarak kabul edilecek. Ulusal g\u00fcvenlik ve ekonomik refah i\u00e7in y\u00fcksek \u00f6neme sahip olan ve i\u00e7 veya d\u0131\u015f etkenler nedeniyle arz\u0131 k\u0131s\u0131tlanabilecek madenler,&nbsp;stratejik maden&nbsp;olarak kabul edilecek. Bunlara Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131, Sanayi ve Teknoloji Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile ilgili kurum ve kurulu\u015flar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri al\u0131narak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanl\u0131\u011f\u0131 karar verecek. Bu madenler i\u00e7in acele kamula\u015ft\u0131rma yoluna gidilebilecek. Madeni \u00e7\u0131kartan ve i\u015fleyen&nbsp;\u015firketlere, \u00f6nceki y\u0131lki \u00fcretim miktar\u0131n\u0131n y\u00fczde 10\u2019unu stoklama izni verilebilecek.<\/p>\n\n\n\n<p>Her \u015fey bir yana,&nbsp;ulusal g\u00fcvenlik, ekonomik g\u00fcvenlik i\u00e7in \u00f6nemli olan madenleri \u015firketler ni\u00e7in ve kimin \u00e7\u0131kar\u0131 i\u00e7in stoklayacak?<\/p>\n\n\n\n<p>Teklifin 11. Maddesiyle Maden Kanunu\u2019na Ge\u00e7ici 45. madde d\u00fczenlemesi geliyor. Akbelen\u2019deki zeytinlikler i\u00e7in 1 Mart 2022 tarihinde Maden Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nde yap\u0131lan ancak Dan\u0131\u015ftay taraf\u0131ndan iptal edilen Zeytincilik Kanunu\u2019nu delme giri\u015fimi bu kez yasayla yap\u0131lmak isteniyor. Zeytinleri s\u00f6kerek ya da e\u015fde\u011fer zeytin bah\u00e7esi yap\u0131lmak suretiyle linyit madencili\u011fi yap\u0131labilecek. Akbelen ve Yata\u011fan\u2019daki zeytinlikler b\u00f6lgede linyit k\u00f6m\u00fcr\u00fc \u00e7\u0131karmay\u0131 engel te\u015fkil ediyor. Bu nedenle Akbelen ve Yata\u011fan\u2019daki zeytinlerin koordinatlar\u0131 ve krokisi teklife eklendi. B\u00f6lgedeki zeytinlerden bu \u015fekilde kurtulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Yata\u011fan Termik Santrali\u2019ni i\u015fleten Yata\u011fan Termik Enerji \u00dcretim A.\u015e. ile Yenik\u00f6y ve Kemerk\u00f6y Termik Santrallerini i\u015fleten&nbsp;Yenik\u00f6y Kemerk\u00f6y Elektrik \u00dcretim ve Ticaret A.\u015e. i\u00e7in \u00f6zel kanun \u00e7\u0131kart\u0131lmak isteniyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Yasa teklifiyle 3573 say\u0131l\u0131 Zeytincili\u011fin Islah\u0131 ve Yabanilerinin A\u015f\u0131latt\u0131r\u0131lmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u2019un zeytinlikleri koruyan 20. maddesi delinmek isteniyor. Kanunla\u015f\u0131rsa ard\u0131ndan 3573 say\u0131l\u0131 Kanun de\u011fi\u015fikli\u011fi g\u00fcndeme gelecek.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Hem insan ya\u015fam\u0131 hem de i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnyan\u0131n di\u011fer bile\u015fenleri i\u00e7in saymakla bitmeyecek kadar \u00e7ok tahribat yaratacak bu k\u0131y\u0131m yasa teklifinin Meclis\u2019in g\u00fcndemine girmesi dahi bir utan\u00e7t\u0131r. \u00d6lmez a\u011fa\u00e7 zeytini korumak i\u00e7in bu k\u0131y\u0131m giri\u015fiminin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek elzemdir. \u015eimdi bir kez daha zeytin ittifak\u0131n\u0131 canland\u0131rma zaman\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; EGE\u00c7EP E\u015f S\u00f6zc\u00fcleri<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Derya L\u0130M&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Arif Ali CANGI<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>18 Haziran 2025 Maden ve enerji \u015firketlerinin kar\u015f\u0131s\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn \u00e7evresel ve hukuki denetimleri devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakarak do\u011fay\u0131 ve \u00e7evreyi Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":573,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[3],"tags":[59,72,47,73],"class_list":["post-572","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-basin-aciklamalari","tag-ced","tag-maden-kanunu","tag-tbmm","tag-yasa-degisikligi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/572","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=572"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/572\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":574,"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/572\/revisions\/574"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/573"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=572"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=572"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=572"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}