{"id":59,"date":"2019-03-22T10:56:00","date_gmt":"2019-03-22T10:56:00","guid":{"rendered":"http:\/\/egecep.org.tr\/?p=59"},"modified":"2022-10-20T12:20:42","modified_gmt":"2022-10-20T12:20:42","slug":"belediye-baskan-adaylari-icme-suyu-konusunda-bize-ne-vaat-ediyor-bulent-sik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/2019\/03\/22\/belediye-baskan-adaylari-icme-suyu-konusunda-bize-ne-vaat-ediyor-bulent-sik\/","title":{"rendered":"Belediye Ba\u015fkan Adaylar\u0131 \u0130\u00e7me Suyu Konusunda Bize Ne Vaat Ediyor? – B\u00fclent \u015eIK"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u0130klim krizi nedeniyle T\u00fcrkiye\u2019nin de i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 co\u011frafi b\u00f6lgede de su varl\u0131klar\u0131nda azalma olaca\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli yay\u0131nlarda belirtiliyor.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi sonucu T\u00fcrkiye genelinde toplam ya\u011f\u0131\u015f miktarlar\u0131nda Do\u011fu Karadeniz hari\u00e7 2050\u2019den itibaren daha belirgin olmak \u00fczere \u00f6zellikle Akdeniz, Ege ve Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Anadolu b\u00f6lgelerinde y\u0131ll\u0131k ya\u011f\u0131\u015f miktarlar\u0131nda ciddi azalmalar bekleniyor. Tahminler 2030-2040\u2019lardan itibaren y\u0131ll\u0131k ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen su potansiyelinin 700 metrek\u00fcpe kadar gerileyebilece\u011fine i\u015faret ediyor.<\/p>\n\n\n\n

Ki\u015fi ba\u015f\u0131na su potansiyeli 2 bin metrek\u00fcp\u00fcn alt\u0131ndaki \u00fclkeler \u201csu azl\u0131\u011f\u0131\u201d, bin metrek\u00fcp\u00fcn alt\u0131ndaki \u00fclkeler ise \u201csu fakirli\u011fi\u201d \u00e7eken \u00fclke olarak tan\u0131mlan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

Su olmadan hayat\u0131n devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamak olanaks\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Tar\u0131m, end\u00fcstri ve kentle\u015fme ile ilgili faaliyetleri su olmadan d\u00fc\u015f\u00fcnmek de \u00e7ok zor. Dolay\u0131s\u0131yla su varl\u0131klar\u0131n\u0131 korumak, a\u015f\u0131r\u0131 kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 ve kirlenmesini \u00f6nlemek \u00e7ok \u00f6nemli.<\/p>\n\n\n\n

Yerel y\u00f6netimlerin \u00e7e\u015fmeden akan sular\u0131n i\u00e7ilebilir nitelikte olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamalar\u0131 en temel g\u00f6revlerinden biri. Bunu sa\u011flamaksa sular\u0131n fiziksel, kimyasal ve biyolojik risk unsurlar\u0131ndan ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n

Bu yaz\u0131da g\u00fcnden g\u00fcne daha \u00e7ok \u00f6nem kazanan sulardaki kimyasal kirlilik meselesine ve yerel y\u00f6netimlerin bu kirlili\u011fi kontrol etmek ve izlemek i\u00e7in ne gibi analitik \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmas\u0131 gerekti\u011fini ele alaca\u011f\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

Bunu yaparken yerel se\u00e7im atmosferi i\u00e7inde \u0130stanbul, Adana, \u0130zmir, Ankara ve Antalya gibi b\u00fcy\u00fck iller ba\u015fta olmak \u00fczere belediye y\u00f6netimine talip adaylar\u0131n su konusunda en az\u0131ndan laboratuvar \u00f6l\u00e7e\u011finde neler yapmalar\u0131 gerekti\u011fine ve bu gereklili\u011fin vaatlerinde ne kadar yer ald\u0131\u011f\u0131na dair yurtta\u015flara bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 sunabilmeyi ama\u00e7l\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n

Kimyasal kirleticiler<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Yeralt\u0131 ve yer\u00fcst\u00fc sular\u0131n\u0131n kimyasal kalitesinin periyodik ve kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarla kontrol edilmesi \u00e7ok \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Kentsel, tar\u0131msal ve end\u00fcstriyel faaliyetler sonucunda a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan ve gerekli \u00f6nlemler al\u0131nmay\u0131nca sulara bula\u015farak kirlili\u011fe neden olan \u00e7ok say\u0131da kimyasal madde vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

En \u00f6nemlileri kur\u015fun, arsenik, c\u0131va gibi a\u011f\u0131r metaller, say\u0131s\u0131 epeyce kabar\u0131k olan pestisitler, sudaki klorla birle\u015fen u\u00e7ucu organik bile\u015fikler, farmakolojik esasl\u0131 kimyasal maddeler, aromatik hidrokarbonlar ve organik klorlu kirleticiler gibi toksik etkili kimyasal maddelerdir.<\/p>\n\n\n\n

Bu kimyasal maddelerin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 hormonal sistem bozucu ya da n\u00f6rolojik geli\u015fim bozucu olarak nitelenir. Bu tip kimyasal maddeler bebek ve \u00e7ocuklar\u0131n geli\u015fimine zarar verir ve sularda bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit etmek \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n

Kontrol edilmesi gereken \u00e7ok say\u0131da kimyasal kirletici var. Bu konuda detayl\u0131 bilgi almak isteyenler internetten \u0130nsani T\u00fcketim Ama\u00e7l\u0131 Sular Hakk\u0131nda Y\u00f6netmelik <\/em><\/strong>ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ile arama yapabilir.<\/p>\n\n\n\n

Y\u00f6netmeli\u011fin ekler k\u0131sm\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda<\/a> sulara bula\u015fmas\u0131 muhtemel ve kontrol edilmesi gereken kimyasal maddelerin ne kadar \u00e7ok say\u0131da oldu\u011funu rahatl\u0131kla g\u00f6rebilir. \u00dcstelik y\u0131ldan y\u0131la bu say\u0131n\u0131n art\u0131\u015f g\u00f6sterebilece\u011fini de akl\u0131m\u0131zda tutal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

Daha \u00f6nce Orman ve Su \u0130\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131yken son d\u00fczenlemelerle Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na ba\u011flanan Su \u0130\u015fleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc 2014 sonunda tamamlad\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma ile T\u00fcrkiye genelinde yeralt\u0131 ve yer\u00fcst\u00fc sular\u0131na bula\u015fmas\u0131 muhtemel b\u00fct\u00fcn noktasal ve yay\u0131l\u0131 kaynakl\u0131 kirlilik etmenleri belirledi.<\/p>\n\n\n\n

 Bu \u00e7al\u0131\u015fma sonucunda T\u00fcrkiye\u2019ye \u00f6zg\u00fc 116 noktasal ve 133 yay\u0131l\u0131 kaynakl\u0131 olmak \u00fczere 249 adet kimyasal kirletici tespit edildi\u011fi a\u00e7\u0131kland\u0131. Bu kirleticilere y\u00f6nelik \u00e7evresel kalite standartlar\u0131n\u0131n bir an \u00f6nce \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve su varl\u0131klar\u0131na bula\u015f\u0131p bula\u015fmad\u0131klar\u0131n\u0131n belirlenmesi i\u00e7in d\u00fczenli kontrol ve izleme faaliyetlerinin yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

Yeralt\u0131 ve yer\u00fcst\u00fc sular\u0131n\u0131n kalitesini belirlemeye y\u00f6nelik laboratuvar \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yapmaktan sorumlu kurumlar\u0131n ba\u015f\u0131nda Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 geliyor. Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile yerel y\u00f6netimlerde de \u00e7e\u015fitli faaliyetler y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Pek \u00e7ok ilde yerel y\u00f6netimler b\u00fcnyesinde kurulu bulunan ve su kalitesini belirlemeye y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan birimler mevcut.<\/p>\n\n\n\n

Ancak \u00fclke genelinde Su \u0130\u015fleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019nce belirlenen sulara bula\u015fmas\u0131 muhtemel kimyasal kirleticilerin tamam\u0131n\u0131n tespitini ve izlemesini yapan bir belediye yok.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin \u0130SK\u0130\u2019nin [\u0130stanbul Su ve kanalizasyon \u0130daresi] ya da Antalya\u2019da ASAT\u2019\u0131n<\/a> ya da \u0130zmir\u2019de \u0130ZSU\u2019nun<\/a> su kalitesini kontrol amac\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalara bakarak yap\u0131lanlar\u0131n ne kadar yetersiz oldu\u011funu g\u00f6rmek olanakl\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Yetersiz, \u00e7\u00fcnk\u00fc kontrol edilen parametre say\u0131s\u0131 edilmesi gereken say\u0131n\u0131n \u00e7ok alt\u0131nda kal\u0131yor. Ankara B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi\u2019ne ba\u011fl\u0131 ASK\u0130\u2019nin internet sitesinde sularda hangi kimyasal kirleticilerin analiz edildi\u011fine dair bilgi bile yok.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zetle ve bir tahmin yaparak \u015funu s\u00f6yleyebilirim: Sularda kontrol edilmesi gereken y\u00fczlerce kimyasal madde olmas\u0131na ra\u011fmen \u00e7e\u015fitli yerel y\u00f6netimlerce yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda sularda kal\u0131nt\u0131s\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131lan kimyasal madde say\u0131s\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken kimyasal maddelerin \u00fc\u00e7te birini ya da d\u00f6rtte birini bile olu\u015fturam\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Bu durum halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan potansiyel bir riske i\u015faret ediyor. <\/p>\n\n\n\n

Merkezi idare ve yerel y\u00f6netimlerin rol\u00fc<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

G\u00f6r\u00fcnen o ki yap\u0131lan b\u00fct\u00fcn kontrol ve izleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yeterlilikten ve g\u00fcvenilirlikten olduk\u00e7a uzak. \u00dclke genelindeki su varl\u0131klar\u0131nda kimyasal kirlenmenin boyutu, zaman i\u00e7inde kirlili\u011finin art\u0131p artmad\u0131\u011f\u0131, kirlenmenin nas\u0131l kontrol alt\u0131na al\u0131nabilece\u011fi, kirlili\u011fin yo\u011fun oldu\u011fu b\u00f6lgelerde yap\u0131lacak temizlik ya da ar\u0131t\u0131m i\u015flemlerinin planlanmas\u0131 gibi pek \u00e7ok kamusal faaliyet i\u00e7in bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n d\u00fczenli ve titizlikle yap\u0131lmas\u0131na ve elde edilen bilgilerin a\u00e7\u0131klanmas\u0131na ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kontrol ve izleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 iyi yap\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir durum tespiti yapmak olanaks\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Kritik soru \u015fudur: Merkezi kamu otoritesi \u00f6rne\u011fin Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 ya da Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 su kalitesini korumaya y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapmad\u0131\u011f\u0131nda ya da yetersiz yapt\u0131\u011f\u0131nda ne olacak?<\/p>\n\n\n\n

Bu soruya verilebilecek tek yan\u0131t bu g\u00f6revin yerel y\u00f6netimler taraf\u0131ndan \u00fcstlenilmesi gerekti\u011fidir. Ancak bu sorumlulu\u011fu \u00fcslenmek i\u00e7in Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 ya da Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131 gibi kamu kurumlar\u0131n\u0131n su kalitesini koruma g\u00f6revlerini lay\u0131k\u0131yla yap\u0131p yapmad\u0131klar\u0131n\u0131 anlamaya ya da yapmalar\u0131n\u0131 beklemeye hi\u00e7 gerek yok.<\/p>\n\n\n\n

Beklemek anlams\u0131z oldu\u011fu gibi, var olan sorunlara m\u00fcdahalede gecikme zaman i\u00e7inde su varl\u0131klar\u0131nda daha b\u00fcy\u00fck bir tahribat\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na yol a\u00e7ar.<\/p>\n\n\n\n

B\u00fct\u00fcn bunlara ek olarak iklim krizinin en olumsuz etkileri su varl\u0131klar\u0131 \u00fczerinde g\u00f6zlenecektir. Yak\u0131n bir gelecekte su teminindeki g\u00fc\u00e7l\u00fcklerin yol a\u00e7aca\u011f\u0131 kaotik toplumsal hayata \u015fimdiden haz\u0131rl\u0131k yapmak gerekece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r ve bu haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131n\u0131 mevcut durumun ne oldu\u011funu tespit etmek olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n

Durum tespiti i\u00e7in yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalardan biri de yeralt\u0131 ve yer\u00fcst\u00fc su havzalar\u0131ndaki kimyasal kirlili\u011fin ne durumda oldu\u011funu belirlemektir.<\/p>\n\n\n\n

Her \u015fey bir yana yerel y\u00f6netimlerin su kalitesini korumaya y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde hi\u00e7bir engel yoktur.<\/p>\n\n\n\n

Musluktan i\u00e7ilebilir su temin etme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yerel y\u00f6netimlerin asli bir g\u00f6revidir ve bu g\u00f6rev zaman i\u00e7inde daha kritik bir konum kazanacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6yleyse \u015fimdiden bir \u015feyler yapmak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

Bu yaz\u0131da yap\u0131lmas\u0131 gereken \u00e7al\u0131\u015fmalardan birine de\u011finece\u011fim. Bir yerel y\u00f6netimin su kalitesini belirlemeye y\u00f6nelik analiz \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda neler yapmas\u0131 gerekti\u011fini, yurtta\u015flara kar\u015f\u0131 ne gibi sorumluluklar\u0131 oldu\u011funu ve bizlerin de birer yurtta\u015f olarak bu meseleye hangi noktalardan d\u00e2hil olabilece\u011fimizi su kalitesini kontrol etmeye ve izlemeye y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00fczerinden k\u0131saca anlatmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

Belediye Ba\u015fkan Adaylar\u0131 Su Konusunda Ne Diyor?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Se\u00e7im kampanyalar\u0131 belediye ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na aday olan ki\u015filerin vaat etti\u011fi mega ya da \u00e7\u0131lg\u0131n projelerle dolu.<\/p>\n\n\n\n

Oysa yap\u0131lmas\u0131 \u00e7ok basit, hayati \u00f6nemde ve epeyce m\u00fctevaz\u0131 bir b\u00fct\u00e7eyle ger\u00e7ekle\u015ftirilebilecek bir proje var: \u201c\u00c7e\u015fmelerden akan suyun g\u00fcvenli oldu\u011funu kan\u0131tlayacak laboratuvar \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n eksiksiz yap\u0131lmas\u0131n\u0131 ve elde edilen bilgilerin eri\u015fime a\u00e7\u0131k k\u0131l\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flama projesi.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Bu projenin hayata ge\u00e7irilmesini en temel haklar\u0131m\u0131zdan biri olan sa\u011fl\u0131kl\u0131 suya eri\u015fim hakk\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde yurtta\u015flar olarak talep etmeliyiz.<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla yerel y\u00f6netimlere talip olanlar su kalitesini belirlemeye y\u00f6nelik laboratuvar altyap\u0131s\u0131n\u0131 kuracaklar\u0131n\u0131 veya g\u00fc\u00e7lendireceklerini taahh\u00fct etmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Yakla\u015f\u0131k Maliyet Nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Su kalitesini izlemek amac\u0131yla yeni kurulacak bir laboratuvar biriminin yer ve personel d\u0131\u015f\u0131ndaki analitik cihaz bedeli KDV hari\u00e7 yakla\u015f\u0131k olarak 3,5 milyon lira tutuyor.<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6yle bir laboratuvar\u0131n bir y\u0131ll\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcrecinde ihtiya\u00e7 duyulacak sarf malzemelerin tutar\u0131 ise yakla\u015f\u0131k olarak 300-400 bin lira aral\u0131\u011f\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ancak bu tutarlar e\u011fer laboratuvar yeni kurulacaksa s\u00f6z konusu yerel y\u00f6netimlerin \u00e7o\u011funda su analiz birimi var ve o birimlerdeki mevcut cihazlar dikkate al\u0131narak ihtiya\u00e7 duyulacak cihazlar\u0131n al\u0131m bedelinin daha az olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin \u0130stanbul\u2019daki \u0130SK\u0130 ya da \u0130zmir\u2019deki \u0130ZSU b\u00fcnyesindeki laboratuvarlarda yap\u0131lan analiz sonu\u00e7 raporlar\u0131na dayanarak bu kurumlar\u0131n s\u0131v\u0131 kromatografisi esasl\u0131 bir k\u00fctle spektrometresi cihaz\u0131 almak suretiyle \u0130nsani T\u00fcketim Ama\u00e7l\u0131 \u0130\u00e7me Sular\u0131 Kontrol Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nde yer alan \u00e7ok say\u0131da kimyasal kirleticiyi analiz edebilmelerinin m\u00fcmk\u00fcn olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilirim.<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6yle bir cihaz\u0131n fiyat\u0131 yakla\u015f\u0131k olarak 900 bin lira civar\u0131ndad\u0131r. Yani \u00f6yle \u00e7ok b\u00fcy\u00fck mebla\u011flardan s\u00f6z etmiyoruz.<\/p>\n\n\n\n

Bu tip laboratuvarlar\u0131n her belediyede kurulmas\u0131 da gerekmiyor. B\u00fct\u00e7e imk\u00e2nlar\u0131 k\u0131s\u0131tl\u0131 ve co\u011frafi olarak birbirine yak\u0131n belediyelerin bir araya gelerek sularda kontrol ve izleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yapacak bir b\u00f6lge laboratuvar\u0131 kurmalar\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ve akla uygundur.<\/p>\n\n\n\n

Su varl\u0131klar\u0131ndaki kimyasal kirlili\u011fin ne d\u00fczeyde oldu\u011fu konusunda elimizde kapsaml\u0131 (yani \u00e7ok say\u0131da kirleticiyi i\u00e7eren), ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze uzanan (yani zamana yay\u0131lan ve b\u00f6ylece herhangi bir kirleticinin sulardaki miktar\u0131n\u0131n zamanla ne \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015fti\u011fini g\u00f6rebilece\u011fimiz) ve g\u00fcvenilir analitik \u00f6l\u00e7\u00fcmlere dayal\u0131 bir bilgi seti ne yaz\u0131k ki yoktur.<\/p>\n\n\n\n

Aksini iddia edenlerin elindeki bilgileri a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 talep ediyorum.<\/p>\n\n\n\n

Bilgi Sahibi Olmak Ne \u0130\u015fe Yarar?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Kamu kurumlar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n nas\u0131l y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne dair her t\u00fcrl\u00fc bilgiye birer yurtta\u015f olarak eri\u015febilmemiz idari s\u00fcre\u00e7lere m\u00fcdahil olmam\u0131z\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7ar.<\/p>\n\n\n\n

Meselenin en \u00f6nemli k\u0131sm\u0131 budur. Ama dahas\u0131 da var. Su kalitesini izleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan elde edilen bilgilerin kamuoyuna a\u00e7\u0131klanmas\u0131 hem yurtta\u015flar\u0131n bilgi edinme hakk\u0131n\u0131n g\u00f6zetilmesi ve hem de sularla ilgili konularda \u00e7e\u015fitli kurum veya ilgili ki\u015filerce y\u00fcr\u00fct\u00fclen tart\u0131\u015fmalara bilgi i\u00e7eri\u011fi sunabilmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fin asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa sularda kalite kontrol ve izleme konusunda faaliyet g\u00f6steren kamu kurumlar\u0131n\u0131n ne gibi \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ve yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalardan hangi sonu\u00e7lar\u0131 elde ettiklerini a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yasal bir zorunluluk.<\/p>\n\n\n\n

\u0130nsani t\u00fcketim ama\u00e7l\u0131 sular hakk\u0131nda y\u00f6netmeli\u011fin 14. maddesi kamu kurumlar\u0131na t\u00fcketicilere yeterli ve g\u00fcncel bilgi verme ve her \u00fc\u00e7 y\u0131lda bir sularda yapt\u0131klar\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcm sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 kamuoyuna a\u00e7\u0131klama zorunlulu\u011funu getirdi.<\/p>\n\n\n\n

Ama bu yasal zorunlulu\u011fun tatmink\u00e2r bir \u015fekilde yerine getirildi\u011fi s\u00f6ylenemez. Ne Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve ne de yerel y\u00f6netimler bu konuda yeterli a\u00e7\u0131klamada bulunmuyorlar.<\/p>\n\n\n\n

Ne Yapmal\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Devletin, merkezi idarelerin kamu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve refah\u0131n\u0131 koruma i\u015flevinin giderek a\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu a\u015f\u0131nman\u0131n devam edece\u011fini varsayarak yerel y\u00f6netimlerin \u00e7ok ge\u00e7 olmadan su varl\u0131klar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 konusunu g\u00fcndemlerine almas\u0131 bir gerekliliktir.<\/p>\n\n\n\n

As\u0131l beka meselesi budur ve \u00f6ncelikle de kontrol ve izleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fi d\u00fczeye \u00e7\u0131karmak gereklidir.<\/p>\n\n\n\n

Kontrol ve izleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 iyi yap\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir durum tespiti yapmak olanaks\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Sularda kimyasal kirlilik etmenlerinin varl\u0131\u011f\u0131 ve ne d\u00fczeyde var olduklar\u0131 periyodik olarak kontrol edilmedi\u011fi s\u00fcrece \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda su varl\u0131klar\u0131n\u0131n ne oranda kirlenece\u011fini ve hangi \u00f6nlemlerle bu kirlili\u011fin kontrol edilebilece\u011fini anlamak ve gerekli planlamalar\u0131 yapmak \u00e7ok zor.<\/p>\n\n\n\n

Buna ek olarak, kimyasal kirlenme dedi\u011fimiz olgu do\u011fal olarak ger\u00e7ekle\u015fen, kendili\u011finden a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan bir \u015fey de de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n

Kirlili\u011fe yol a\u00e7\u0131lmas\u0131 durumu s\u00f6z konusudur daha \u00e7ok ve genellikle de birileri kirletir ama zarar\u0131 toplum \u00f6der. Dolay\u0131s\u0131yla hangi iktisadi faaliyetlerin, i\u015fletmelerin ya da kurumlar\u0131n sularda ne \u00f6l\u00e7\u00fcde kirlili\u011fe yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirleyebilmek, kirlili\u011fin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in gereken \u00f6nlemleri alabilmek ve kirlili\u011fin toplumsal maliyetini kirletene \u00f6detebilmek i\u00e7in de kontrol ve izleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fclmesine ihtiya\u00e7 var.<\/p>\n\n\n\n

Sadece halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil iktisadi faaliyetleri planlayabilmek, yak\u0131n gelecekte ya\u015fanacak su krizini dikkate alarak ilde mevcut iktisadi faaliyet alanlar\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmenin gerekip gerekmedi\u011fine karar verebilmek i\u00e7in de kontrol ve izleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ihtiya\u00e7 var. \u00dclkemizdeki end\u00fcstri, tar\u0131m ve turizm sekt\u00f6rlerin yakla\u015fmakta olan su krizine kar\u015f\u0131 herhangi bir haz\u0131rl\u0131klar\u0131 ne yaz\u0131k ki yok.<\/p>\n\n\n\n

Antalya \u00d6rne\u011fi<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Yerel y\u00f6netimlere talip olanlar\u0131n se\u00e7im kampanyalar\u0131 ise \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda ya\u015fanacak su krizini hi\u00e7 dikkate almayan \u00e7\u0131lg\u0131n projelerle dolu.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin Antalya ilinde \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 20-30 y\u0131l i\u00e7inde ciddi bir su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 probleminin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 bilinmesine ra\u011fmen \u015fehrin yeralt\u0131 tatl\u0131 su kaynaklar\u0131n\u0131n deniz suyu ile kirlenmesine yol a\u00e7acak \u00e7\u0131lg\u0131n \u201cBo\u011fa\u00e7ay\u0131 Marina Projesi\u201d h\u0131zla in\u015fa ediliyor.<\/p>\n\n\n\n

Proje deniz suyunun en az bir kilometrelik nehir yata\u011f\u0131 boyunca i\u00e7eri al\u0131narak yapay bir marina olu\u015fturulmas\u0131 esas\u0131na dayan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Vaatler ise bu \u00e7\u0131lg\u0131n projenin nas\u0131l da daha \u00e7ok \u00e7\u0131lg\u0131n hale getirilece\u011fi \u00fczerine. Ama bir yurtta\u015f olarak Antalya Belediyesi\u2019nin sularda kontrol ve izleme faaliyetlerini yapan birimi olan ASAT\u2019\u0131n internet sitesine girdi\u011finizde sularda kimyasal kalite kontrol\u00fc ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n hi\u00e7 de \u00f6yle \u00e7\u0131lg\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorsunuz.<\/p>\n\n\n\n

Kontrol edilmesi gereken \u00e7ok say\u0131da kimyasal parametre ASAT\u2019\u0131n kontrol ve izleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda yer alm\u0131yor. \u0130nsan ya da \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmak \u00e7\u0131lg\u0131n bir i\u015f olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor besbelli.<\/p>\n\n\n\n

Bize Vaat Edilen Ne?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Birer yurtta\u015f olarak \u0130SK\u0130, \u0130ZSU, ASAT ya da Ankara ve Adana\u2019daki ASK\u0130 gibi kurumlar\u0131n hayli d\u00fc\u015f\u00fck b\u00fct\u00e7eler gerektirmesine ra\u011fmen su varl\u0131klar\u0131nda kalite kontrol ve izleme faaliyetlerini neden kapsaml\u0131 ve g\u00fcvenilir bir bi\u00e7imde yerine getirmediklerini mesele yapmak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

Bize vaat edilen \u00e7\u0131lg\u0131n projelere de\u011fil sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ama \u00f6zellikle de \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyacak projelerin hayata ge\u00e7irilmesine ihtiyac\u0131m\u0131z var. Sular\u0131n kalitesini kontrol ve izleme amac\u0131yla yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n kapsam\u0131n\u0131 geni\u015fletmek, do\u011fru ve g\u00fcvenilir bilgi sa\u011flamak ve elde edilen bilgileri kamusal eri\u015fime a\u00e7\u0131k k\u0131lmak hayata ge\u00e7irilmesi gereken projelerden biridir.<\/p>\n\n\n\n

Bunun yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamay\u0131 en \u00e7ok \u00e7ocuklara bor\u00e7luyuz. Sulardaki kimyasal kirlilik hormonal ve n\u00f6rolojik sistemlerinde sorunlara yol a\u00e7arak en \u00e7ok \u00e7ocuklar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zarar veriyor \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Yerel y\u00f6netimlere aday olan ki\u015filerin sa\u011fl\u0131kl\u0131, temiz ya da i\u00e7ilebilir su temini konusunda taahh\u00fctlerinin neler oldu\u011funu, i\u015f ba\u015f\u0131na geldiklerinde neler yapaca\u011f\u0131n\u0131 sormak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

Vaadiniz ne? Neler yapacaks\u0131n\u0131z? (B\u015e\/APA) m.bianet.org<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130klim krizi nedeniyle T\u00fcrkiye\u2019nin de i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 co\u011frafi b\u00f6lgede de su varl\u0131klar\u0131nda azalma olaca\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli yay\u0131nlarda belirtiliyor. \u00d6rne\u011fin iklim<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":60,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[8,14],"tags":[],"class_list":["post-59","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","category-tum-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=59"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":224,"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59\/revisions\/224"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/60"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=59"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=59"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=59"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}