{"id":607,"date":"2025-07-22T09:50:35","date_gmt":"2025-07-22T09:50:35","guid":{"rendered":"https:\/\/egecep.org.tr\/?p=607"},"modified":"2025-07-30T07:09:08","modified_gmt":"2025-07-30T07:09:08","slug":"egecepten-dogayi-katledecek-yasa-degisikligine-karsi-anayasa-mahkemesine-itiraz-basvurularina-katki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/2025\/07\/22\/egecepten-dogayi-katledecek-yasa-degisikligine-karsi-anayasa-mahkemesine-itiraz-basvurularina-katki\/","title":{"rendered":"EGE\u00c7EP\u2019TEN DO\u011eAYI KATLEDECEK YASA DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130\u011e\u0130NE KAR\u015eI ANAYASA MAHKEMES\u0130NE \u0130PTAL DAVASI VE \u0130T\u0130RAZ BA\u015eVURULARINA KATKI"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>19.07.2025 Tarihli 7554 Say\u0131l\u0131 BAZI KANUNLARDA DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130K YAPILMASINA DA\u0130R KANUN\u2019UN 1., 2., 3., 4. ve 11. MADDELER\u0130N\u0130N \u00a0<\/strong><br><strong>ANAYASAYA, ULUSLARARASI KORUMA S\u00d6ZLE\u015eMELER\u0130NE VE \u00c7EVRE HUKUKUNA AYKIRILIKLARININ DE\u011eERLEND\u0130R\u0130LMES\u0130 \u00c7ALI\u015eMASI<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7orum Milletvekili O\u011fuzhan Kaya ve Zonguldak Milletvekili Ahmet \u00c7olako\u011flu ile 113 milletvekilinin imzas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan 2\/3159 esas numaral\u0131, 215 s\u0131ra say\u0131l\u0131 Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun Teklifi 19.07.2025 tarihli bile\u015fiminde kabul edilerek 7554 Say\u0131l\u0131 BAZI KANUNLARDA DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130K YAPILMASINA DA\u0130R KANUN ad\u0131n\u0131 ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Kanun 24.07.2025 tarihli Resmi Gazete\u2019de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi. <a href=\"https:\/\/www.resmigazete.gov.tr\/eskiler\/2025\/07\/20250724-1.htm\">https:\/\/www.resmigazete.gov.tr\/eskiler\/2025\/07\/20250724-1.htm<\/a> Yasan\u0131n getirdi\u011fi d\u00fczenlemeler geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olanaks\u0131z ekolojik y\u0131k\u0131mlara yol a\u00e7acak niteliktedir. Bu \u00e7al\u0131\u015fma, Anayasa Mahkemesi\u2019ne yap\u0131lacak iptal ba\u015fvurusu ve devam eden davalarda ileri s\u00fcr\u00fclebilecek Anayasa Mahkemesi\u2019ne itiraz ba\u015fvurular\u0131na katk\u0131 ve kamuoyu bilgilendirilmesi i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong>EGE\u00c7EP<\/strong> &#8211; Ege \u00c7evre ve K\u00fclt\u00fcr Platformu Hukuk Kurulu<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/egecep.org.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/image-2-1024x768.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-608\" srcset=\"https:\/\/egecep.org.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/image-2-1024x768.png 1024w, https:\/\/egecep.org.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/image-2-300x225.png 300w, https:\/\/egecep.org.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/image-2-768x576.png 768w, https:\/\/egecep.org.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/image-2-1536x1152.png 1536w, https:\/\/egecep.org.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/image-2.png 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Torba Kanun de\u011fi\u015fikli\u011fi ile \u00c7evre Kanunu, Maden Kanunu, Mera Kanunu, Elektrik Piyasas\u0131 Kanunu ile Yenilenebilir Enerji Kaynaklar\u0131n\u0131n Elektrik Enerjisi \u00dcretimi Ama\u00e7l\u0131 Kullan\u0131m\u0131na \u0130li\u015fkin Kanun\u2019da a\u00e7\u0131k, Zeytincili\u011fin Islah\u0131 ve Yabanilerinin A\u015f\u0131latt\u0131r\u0131lmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u2019da gizli de\u011fi\u015fikli\u011fe gidildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011fa yasalar\u0131n\u0131, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin taraf oldu\u011fu \u00e7evre koruma s\u00f6zle\u015fmelerini, Anayasa ve koruma yasalar\u0131n\u0131 yok sayan, m\u00fc\u015fterek do\u011fal varl\u0131klara f\u00fctursuzca sald\u0131r\u0131lar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7an bir yasayla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de madencilik mevzuat\u0131 yakla\u015f\u0131k 20-25 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7teki de\u011fi\u015fikliklerle \u00e7evre korumadan uzakla\u015fan, ne pahas\u0131na olursa olsun madencili\u011fin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7an nitelikte oldu. Bu de\u011fi\u015fikliklerle 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda etkili olan Bergama-Ovac\u0131k Alt\u0131n Madeni\u2019ne kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede elde edilen toplumsal ve hukuksal kazan\u0131mlar\u0131 bo\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrmek, benzer kitlesel kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek ama\u00e7land\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Madencilikle ilgili yasalarda en kapsaml\u0131 de\u011fi\u015fiklik 26.05.2004 tarihli 5177 Say\u0131l\u0131 MADEN KANUNUNDA VE BAZI KANUNLARDA DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130K YAPILMASINA \u0130L\u0130\u015eK\u0130N KANUN\u2019du. Kanun ironik \u015fekilde d\u00fcnya \u00e7evre g\u00fcn\u00fcnde 5 Haziran 2004 tarihinde Resmi Gazete\u2019de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi. Kanun de\u011fi\u015fikli\u011fine toplumsal olarak b\u00fcy\u00fck tepkiler oldu. Anayasa Mahkemesi\u2019ne iptal davas\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131. Anayasa Mahkemesi 15.01.2009 tarihli E: 2004\/70 K: 2009\/7 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile yasa de\u011fi\u015fikli\u011finin bir tak\u0131m maddelerini iptal etti (R:G:11 Haziran 2009).<\/h4>\n\n\n\n<p>5177 Say\u0131l\u0131 Kanun de\u011fi\u015fikli\u011finden sonra yap\u0131lan pek \u00e7ok yasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ile madencilik meselesi hep tart\u0131\u015fma konusu oldu. 7554 Say\u0131l\u0131 BAZI KANUNLARDA DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130K YAPILMASINA DA\u0130R KANUN da TBMM\u2019de yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmeler s\u0131ras\u0131nda \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada 7554 Say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n 1.(Birinci), 2.(\u0130kinci), 3.(\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc), 4.(D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc) ve 11.(On birinci) maddeleri ile yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerinin Anayasaya, Uluslararas\u0131 \u00c7evre Koruma S\u00f6zle\u015fmelerine, k\u0131sacas\u0131 \u00c7evre Hukukuna olan ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131 incelenecektir. \u00c7al\u0131\u015fma geli\u015ftirilmeye a\u00e7\u0131kt\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong><u>\u00c7EVRESEL ETK\u0130 DE\u011eERLEND\u0130R\u0130LMES\u0130N\u0130N (\u00c7ED) ETK\u0130S\u0130Z HALE GET\u0130R\u0130LMES\u0130.<\/u><\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>7554 Say\u0131l\u0131 Kanunun 1. maddesi ile \u00c7evre Kanunu\u2019nun 10. maddesinde de\u011fi\u015fikli\u011fe gidildi. Buna g\u00f6re;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u00c7ED Y\u00f6netmeli\u011fi EK-1 listede yer alan \u00c7ED zorunlu projeler i\u00e7in de \u00c7ED olumlu karar\u0131 beklenmeden te\u015fvik, onay, izin ve ruhsat s\u00fcre\u00e7leri ba\u015fvurular\u0131 \u00a0yap\u0131labilecek.<\/li>\n\n\n\n<li>\u00c7ED Y\u00f6netmeli\u011finin EK-2 listesinde yer alan projeler i\u00e7in \u00c7ED karar\u0131 aranmadan her t\u00fcrl\u00fc izin, ruhsat verilebilecek, yat\u0131r\u0131ma ba\u015flanabilecek.\u00a0 \u00d6rne\u011fin;\u00a0 <strong>25 hektardan a\u015fa\u011f\u0131 arazi y\u00fczeyindeki a\u00e7\u0131k maden i\u015fletmeleri, maden arama projeleri, a<\/strong><strong>sbest i\u00e7eren yap\u0131 ve tesislerin s\u00f6k\u00fclmesi \/ y\u0131k\u0131lmas\u0131, golf tesisleri, yat yana\u015fma\/ba\u011flanma yerleri, ham deri i\u015fleme tesisleri, hurda demir ve\/veya \u00e7elikten \u00e7elik \u00fcreten tesisler i\u00e7in \u00e7evresel etki de\u011ferlendirmeleri yap\u0131lmadan her t\u00fcrl\u00fc izin ve ruhsat verilecek<\/strong>. Bu \u015fekilde \u00c7ED Y\u00f6netmeli\u011fi EK-2 listede yer alan projelerin \u00e7evresel etki de\u011ferlendirmesinin yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131na dair idari ve kamuoyu denetimi ortadan kalkacakt\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>\u00c7evresel Etki De\u011ferlendirmesi (\u00c7ED), \u00c7evre Hukukunun \u00e7ok \u00f6nemli bir konusunu, mekanizmas\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Bir hukuk disiplini olarak \u00e7evre hukukunun do\u011fu\u015fu 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131ndan sonra kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar.&nbsp; Bilimsel devrim, insan\u0131n akl\u0131 ile do\u011fal s\u00fcre\u00e7leri y\u00f6netebilece\u011fi kavray\u0131\u015f\u0131n\u0131 getirdi. Bu anlay\u0131\u015f, insan\u0131n do\u011faya daha fazla m\u00fcdahale etmesi sonucunu do\u011furdu. Sanayi devrimi ile ortaya \u00e7\u0131kan kirlili\u011fin insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bozmas\u0131 \u00fczerine \u00e7evre hakk\u0131 kavram\u0131 ortaya at\u0131ld\u0131.&nbsp; \u00d6zellikle 20. y\u00fczy\u0131lda ya\u015fanan teknolojik geli\u015fmeler ve h\u0131zl\u0131 sanayile\u015fme, sanayi at\u0131klar\u0131n\u0131n \u00e7evre \u00fczerindeki olumsuz etkileri ile insan ve \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit edici boyutlara ula\u015ft\u0131. \u00c7evre sorunlar\u0131ndaki art\u0131\u015f ayn\u0131 zamanda \u00e7evre ile ilgili tedbir al\u0131nmas\u0131 gereklili\u011fini de ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Sorunun k\u00fcresel olmas\u0131, \u00f6nlemler i\u00e7in de uluslararas\u0131 d\u00fczenlemeler yap\u0131lmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131ld\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ED, \u00c7evre Hukukunun ilkelerinden olan \u00f6nleme ilkesinin en somut uygulamas\u0131d\u0131r. \u00d6nleme ilkesi k\u0131saca, meydana gelmeden \u00f6nce zarar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemektir. \u00c7evre \u00fczerinde olumsuz sonu\u00e7lar do\u011furabilecek faaliyetlerin en erken a\u015famada engellenmesidir. \u00d6nleme ilkesi, \u00c7evre Hukukunun en \u00f6nemli ilkesi olan ihtiyat ilkesinin \u00e7ekirde\u011fini olu\u015fturur.&nbsp; \u00d6nleme ilkesine&nbsp; bir \u00e7ok ulusal ve uluslararas\u0131 hukuk metinlerinde yer verilmi\u015ftir. \u00c7evre Hukukunun onarma, d\u00fczeltme, temizleme gibi giderici ara\u00e7lar\u0131n hepsi \u00f6nleme ilkesinin uygulamalar\u0131d\u0131r. \u00c7ED planlama, yasaklama, en iyi teknolojiyi kullanma, izin sistemi gibi en \u00f6nemli \u00f6nleme ilkesi uygulamalar\u0131d\u0131r. \u00d6nleme ilkesine, \u00c7evre Kanunu\u2019nun \u201c\u0130lkeler\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 3. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde&nbsp;<strong>\u201ckirlili\u011fin \u00f6nlenmesi\u201d<\/strong>&nbsp;ve&nbsp;<strong>\u201c\u00e7evrenin bozulmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi\u201d<\/strong>&nbsp;\u015feklinde yer verilir. Bu g\u00f6rev, ba\u015fta idare olmak \u00fczere, meslek odalar\u0131na, birliklere, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131na ve \u201cherkes\u201de y\u00fcklenmi\u015ftir. Kanun\u2019un \u201cKirletme yasa\u011f\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 8. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda bu ilke;&nbsp;<strong>\u201ckirlenme ihtimalinin bulundu\u011fu durumlarda ilgililerin, kirlenmeyi \u00f6nlemekle y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu\u201d<\/strong>&nbsp;\u015feklinde d\u00fczenlendi.<\/p>\n\n\n\n<p>Yakla\u015f\u0131k 70-80 y\u0131ll\u0131k s\u00fcrecinde \u00c7evre Hukukunda, \u00e7evre hakk\u0131n\u0131n, bilgiye eri\u015fim, karar alma s\u00fcre\u00e7lerine kat\u0131l\u0131m ve adalete eri\u015fim \u015feklinde 3 temel unsuru oldu\u011fu kabul edilmi\u015ftir. \u00c7ED s\u00fcre\u00e7leri, bilgiye eri\u015fim, karar s\u00fcre\u00e7lerine kat\u0131l\u0131m ve adalete eri\u015fim haklar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131n eksiksiz sa\u011flanmas\u0131 halinde \u00f6nleme i\u015flevini g\u00f6rebilecektir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7evre Kanunu\u2019nun Tan\u0131mlar ba\u015fl\u0131kl\u0131 2. maddesine g\u00f6re<\/strong>; <strong>\u00c7evresel etki de\u011ferlendirmesi: <\/strong>\u201cGer\u00e7ekle\u015ftirilmesi planlanan projelerin \u00e7evreye&nbsp;olas\u0131 olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz y\u00f6ndeki etkilerin \u00f6nlenmesi ya da \u00e7evreye zarar vermeyecek \u00f6l\u00e7\u00fcde en aza indirilmesi i\u00e7in al\u0131nacak \u00f6nlemlerin, se\u00e7ilen yer ile teknoloji alternatiflerinin belirlenerek de\u011ferlendirilmesinde ve projelerin uygulanmas\u0131n\u0131n izlenmesi ve kontrol\u00fcnde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecek \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131\u201d ifade eder. Ayn\u0131 tan\u0131m <strong>\u00c7evresel Etki De\u011ferlendirmesi Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nin madde 4\/1-e\u2019de de yer almaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Anayasa\u2019n\u0131n 17\/1. maddesine g\u00f6re; \u201c.. Herkes ya\u015fama, maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma ve geli\u015ftirme hakk\u0131na sahiptir..\u201d&nbsp; Anayasa\u2019n\u0131n 56\/2 maddesine g\u00f6re de \u201c&#8230;\u00e7evreyi geli\u015ftirmek, \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak ve \u00e7evre kirlenmesini \u00f6nlemek Devletin ve vatanda\u015flar\u0131n \u00f6devidir&#8230;\u201d Anayasan\u0131n 56. maddesi ile sadece bizlerin de\u011fil, gelecek nesillerin de ya\u015fama hakk\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede, insan ve canl\u0131 ya\u015fam\u0131n\u0131n devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ad\u0131na, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u00e7evrede ya\u015fama hakk\u0131n\u0131n bir insan hakk\u0131 olarak ve kamusal bir anlay\u0131\u015fla ele al\u0131nmas\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>Anayasa\u2019n\u0131n 90. maddesine 5170 \/ 7 no\u2019lu kanunla eklenen maddeye g\u00f6re; \u2018\u2019Usul\u00fcne g\u00f6re&nbsp; y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulmu\u015f temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere ili\u015fkin milletleraras\u0131 antla\u015fmalarla kanunlar\u0131n ayn\u0131 konuda farkl\u0131 h\u00fck\u00fcmler i\u00e7ermesi nedeniyle \u00e7\u0131kabilecek uyu\u015fmazl\u0131klarda milletleraras\u0131 antla\u015fma h\u00fck\u00fcmleri dikkate al\u0131n\u0131r.\u2019\u2019&nbsp; Bilindi\u011fi gibi, Anayasan\u0131n 56. Maddesi \u2018\u2019temel haklar ve \u00f6devler\u2019\u2019 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde d\u00fczenlenmi\u015f ve \u2018\u2019\u00e7evre hakk\u0131\u2019\u2019 yeni ku\u015fak haklar\u0131ndan olup, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere ili\u015fkin s\u00f6zle\u015fmeler kapsam\u0131nda m\u00fctalaa edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Anayasan\u0131n 90. maddesi uyar\u0131nca \u00c7ED uygulamas\u0131nda dikkate al\u0131nmas\u0131 zorunlu olan \u00e7evre koruma s\u00f6zle\u015fmelerine \u00f6rnekler;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>1972 Stockholm Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130nsan \u00c7evresi Konferans\u0131 Deklarasyonu\u2019nun 1. maddesine g\u00f6re;\u00a0 <\/strong>\u201c\u2026\u0130nsan\u0131n, h\u00fcrriyet, e\u015fitlik ve yeterli ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131 sa\u011flayan onurlu ve refah i\u00e7inde bir \u00e7evrede ya\u015famak temel hakk\u0131d\u0131r. \u0130nsan\u0131n bug\u00fcnk\u00fc ve gelecek nesiller i\u00e7in \u00e7evreyi korumak ve geli\u015ftirmek i\u00e7in ciddi bir sorumlulu\u011fu vard\u0131r\u2026\u201d,<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>2. maddesine g\u00f6re de; \u201c\u2026bug\u00fcnk\u00fc ve gelecek nesiller i\u00e7in ihtiyaca g\u00f6re \u00f6zenli planlama veya y\u00f6netim ile d\u00fcnyan\u0131n do\u011fal kaynaklar\u0131, hava, su, toprak, flora ve fauna dahil, \u00f6zellikle de do\u011fal ekosistemleri temsil eden \u00f6rnekler korunmal\u0131d\u0131r\u2026\u201d<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>1992 &#8211; Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7evre ve Kalk\u0131nma \u00dczerine Rio Zirvesi Sonu\u00e7 Deklarasyonu;<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>* \u0130nsanlar, do\u011fa ile uyum i\u00e7inde sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve verimli bir hayata lay\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>* \u00c7evre konular\u0131 en iyi \u015fekilde, ancak ilgili b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131 ile y\u00f6netilir.Devletler, geni\u015f \u00e7apta \u00e7evre bilgilendirmesi yaparak kamuoyu ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131n\u0131 vekat\u0131l\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirecek ve te\u015fvik edecektir.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>1992 &#8211; BM-Rio-G\u00fcndem 21 S\u00f6zle\u015fmesi\u00a0 (R.G; 25\/7\/1995-22534 m\u00fck. sh.157)<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>* H\u00fck\u00fcmetler, i\u015f \u00e7evreleri ve kalk\u0131nma kurulu\u015flar\u0131, kalk\u0131nma projelerinin biyolojik \u00e7e\u015fitlilik \u00fczerine etkisinin nas\u0131l de\u011ferlendirilece\u011fini ve bu \u00e7e\u015fitlili\u011fi kaybetmenin maliyetinin nas\u0131l hesaplanaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmelidirler. \u00d6nemli etkileri olabilecek projelerde, halk\u0131n geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde kat\u0131lmas\u0131yla \u00e7evresel etki de\u011ferlendirmesi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>* Ki\u015filer, gruplar ve kurulu\u015flar, \u00f6zellikle kendi toplumlar\u0131n\u0131 etkileyebilecek \u00e7evre ve kalk\u0131nma kararlar\u0131n\u0131 bilmeli ve bunlara kat\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130nsanlara kararlar hakk\u0131nda bilgi vermek i\u00e7in, ulusal h\u00fck\u00fcmetler, ki\u015filerin \u00e7evre ve kalk\u0131nma konular\u0131yla ilgili b\u00fct\u00fcn bilgilere ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamal\u0131d\u0131r. Bu bilgi, \u00e7evre \u00fczerine \u00f6nemli etkisi olan veya olabilecek olan \u00fcretim veya faaliyetleri ve \u00e7evre koruma \u00f6nlemlerini i\u00e7ermelidir.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>1992-BM-Rio-Biyolojik \u00c7e\u015fitlilik S\u00f6zle\u015fmesi-(4177 no lu kanunla onay;27\/12\/96-22860)<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>* Madde 14.\/1 (a); S\u00f6zle\u015fen devletler; biyolojik \u00e7e\u015fitlilik i\u00e7in \u00f6nemli olumsuz etkiler do\u011furabilecek mevcut proje \u00f6nerilerinin, bu olumsuz etkileri engellemeye veya en aza indirmeye y\u00f6nelik bir \u00e7evresel etki de\u011ferlendirmesine tabi tutulmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren uygun i\u015fleyi\u015fleri y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koyacak ve elverdi\u011fince halk\u0131n da bu i\u015fleyi\u015flere kat\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>1979-Avrupa Konseyi-Avrupa&#8217;n\u0131n Yaban Hayat\u0131 ve Ya\u015fama Ortamlar\u0131n\u0131 Koruma BERN S\u00f6zle\u015fmesi ( 20\/2\/1984-18318)\u00a0<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Madde 3;&nbsp; Her akid taraf, yabani flora ve fauna ile do\u011fal ya\u015fama ortamlar\u0131n\u0131n, bilhassa nesli tehlikeye d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015febilecek t\u00fcrlerin, \u00f6zellikle endemik olanlar\u0131n\u0131n ve tehlikeye d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ya\u015fam ortamlar\u0131n\u0131n, bu s\u00f6zle\u015fme h\u00fck\u00fcmlerine uygun olarak muhafazas\u0131 amac\u0131yla ulusal politikalar\u0131n\u0131 geli\u015ftireceklerdir. Her akit taraf, planlama ve kalk\u0131nma politikalar\u0131n\u0131 saptarken ve kirlenme ile ilgili m\u00fccadele \u00f6nlemlerini al\u0131rken, yabani flora ve faunan\u0131n muhafazas\u0131na \u00f6zen g\u00f6stermeyi taahh\u00fct eder.<strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Anayasa Mahkemesi kararlar\u0131nda \u00e7evresel etki de\u011ferlendirmesinin \u00f6nemi anlat\u0131lmaktad\u0131r;&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>Anayasa Mahkemesi E: 2006\/99 K: 2009\/9 15.01.20009 tarihli norm denetimi karar\u0131<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201c\u2026Anayasa&#8217;n\u0131n 56. maddesinin birinci ve ikinci f\u0131kras\u0131nda \u2018Herkes, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve dengeli bir \u00e7evrede ya\u015fama hakk\u0131na sahiptir. \u00c7evreyi geli\u015ftirmek, \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak ve \u00e7evre kirlenmesini \u00f6nlemek Devletin ve vatanda\u015flar\u0131n \u00f6devidir.\u2019 h\u00fckm\u00fc yer almaktad\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Anayasa&#8217;n\u0131n 56. maddesinin gerek\u00e7esinde, vatanda\u015f\u0131n korunmu\u015f \u00e7evre \u015fartlar\u0131nda, beden ve ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesini sa\u011flaman\u0131n Devletin \u00f6devi oldu\u011fu, Devletin hem kirlenmenin \u00f6nlemesi hem de tabi\u00ee \u00e7evrenin korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi i\u00e7in gereken tedbirleri almas\u0131 gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>(\u2026)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7evrenin kirlendikten veya bozulduktan sonra eski hale getirilmesinin \u00e7ok k\u00fclfetli olmas\u0131, hatta kimi durumlarda olanaks\u0131z bulunmas\u0131 nedeniyle, kirlenen \u00e7evreyi temizleme veya bozulan \u00e7evreyi onarma yerine, olumsuz etkileri ba\u015ftan \u00f6nlemenin y\u00f6ntemleri aranmaktad\u0131r. \u00c7ED, kalk\u0131nma ve ekonomik geli\u015fme i\u00e7in yap\u0131lacak yat\u0131r\u0131m ve faaliyetlerin, do\u011fay\u0131 tahrip etmeden ve \u00e7evreyi kirletmeden ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinde kullan\u0131lan y\u00f6ntemlerden birisidir. \u00c7ED ile korunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan temel unsur, \u00e7evre ve bu \u00e7evre i\u00e7erisindeki varl\u0131klard\u0131r\u2026\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>Anayasa Mahkemesi Ba\u015fvuru Numaras\u0131 : 2017\/33865 K.Tarihi : 1\/11\/2023 (RG: 20.05 2024)- Cerattepe Karar\u0131<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201c\u202655. \u00c7evresel meseleler ba\u011flam\u0131nda devletin usule ili\u015fkin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri daha \u00f6nce Anayasa Mahkemesinin \u00e7e\u015fitli kararlar\u0131nda ortaya konulmu\u015ftur. Buna g\u00f6re muhtemel olumsuz \u00e7evresel etkilerin \u00f6nlenmesi veya en aza indirilmesi amac\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmesi i\u00e7in s\u00fcrece d\u00e2hil olan s\u00f6z konusu taraflar\u0131n menfaatlerinin titizlikle de\u011ferlendirilmesi, bu de\u011ferlendirmenin sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015fekilde yap\u0131labilmesi i\u00e7in de ilgili taraflar\u0131n s\u00fcrece etkin kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 gerekti\u011fi tart\u0131\u015fmas\u0131zd\u0131r (Mehmet Kurt, \u00a7\u00a7 61-66; H\u00fcseyin Tun\u00e7 Karl\u0131k ve Zahide \u015eadan Karluk, \u00a7\u00a7 64, 65; Ahmet \u0130smail Onat, \u00a7\u00a7 79-81; Fevzi Kayacan (2), \u00a7\u00a7 56-61; Ahmet Bilgin ve di\u011ferleri, \u00a7 56).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>(\u2026)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>57. Bu ba\u011flamda s\u00f6z konusu \u00e7evresel etki kapsam\u0131nda kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelen menfaatler aras\u0131nda adil bir dengenin tesis edilip edilmedi\u011finin tespit edilmesi gerekir. Bu alanda kamusal makamlar\u0131n sahip oldu\u011fu geni\u015f takdir yetkisi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u00e7evresel meseleler ba\u011flam\u0131nda Anayasa Mahkemesinin g\u00f6revi, s\u00f6z konusu \u00e7evresel rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n nas\u0131l sonland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 veya etkilerinin nas\u0131l azalt\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n bizzat belirlenmesi de\u011fildir. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi, yarg\u0131sal makamlar ba\u015fta olmak \u00fczere kamusal makamlar\u0131n konuya gereken \u00f6zenle yakla\u015f\u0131p yakla\u015fmad\u0131klar\u0131n\u0131 ve ilgili t\u00fcm menfaatleri g\u00f6zetip g\u00f6zetmediklerini de\u011ferlendirmek durumundad\u0131r (Mehmet Kurt, \u00a7 78; H\u00fcseyin Tun\u00e7 Karl\u0131k ve Zahide \u015eadan Karluk, \u00a7\u00a7 70, 71; Ahmet \u0130smail Onat, \u00a7 87; Fevzi Kayacan (2), \u00a7\u00a7 66, 67; Ahmet Bilgin ve di\u011ferleri, \u00a7 61).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>58. Karma\u015f\u0131k \u00e7evresel sorunlar\u0131n ele al\u0131n\u0131p \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi a\u015famas\u0131nda karar s\u00fcreci, \u00e7evreye ve ki\u015fi haklar\u0131na zarar verebilecek faaliyetlerin etkilerini \u00f6nceden de\u011ferlendirecek ve \u00f6nleyecek \u015fekilde tesis edilmelidir. B\u00f6ylece bireysel ve kamusal menfaatler aras\u0131nda adil bir denge tesis edilerek kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015flerin dile getirilmesine olanak tan\u0131yacak gerekli et\u00fct ve de\u011ferlendirmelerin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi sa\u011flanacakt\u0131r. Bu ba\u011flamda s\u00f6z konusu s\u00fcrece ili\u015fkin bilgilere eri\u015fim ve karar alma s\u00fcrecine aktif kat\u0131l\u0131m\u0131n yan\u0131 s\u0131ra karardan etkilenebilecek olan bireylerin karar alma s\u00fcrecinde g\u00f6r\u00fc\u015f ve menfaatlerinin yeterince dikkate al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirebilmek i\u00e7in konuyla ilgili her t\u00fcrl\u00fc tasarrufa kar\u015f\u0131 yarg\u0131sal ba\u015fvuru hakk\u0131na sahip olmalar\u0131 ve iddialar\u0131n\u0131n yarg\u0131sal makamlarca \u00f6zenli bir \u015fekilde de\u011ferlendirilmesi son derece \u00f6nemlidir (H\u00fcseyin Tun\u00e7 Karl\u0131k ve Zahide \u015eadan Karluk, \u00a7 75; Ahmet \u0130smail Onat, \u00a7 94; Fevzi Kayacan (2), \u00a7 71; Ahmet Bilgin ve di\u011ferleri, \u00a7 62). Bu anlamda an\u0131lan anayasal g\u00fcvenceleri g\u00f6zeten bir yarg\u0131lama s\u00fcreci y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi ve neticede ula\u015f\u0131lan sonucun konuyla ilgili ve yeterli gerek\u00e7elerle a\u00e7\u0131klanmas\u0131 gerekir\u2026\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>\u00c7evresel Etki De\u011ferlendirmesinin \u00f6nemi A\u0130HM kararlar\u0131nda da vurgulanmaktad\u0131r.<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;&#8230;Bir Devlet i\u00e7in \u00e7etrefil nitelikteki \u00e7evresel ve ekonomik sorunlar\u0131n ele al\u0131n\u0131p, \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi a\u015famas\u0131nda, karar s\u00fcreci, her \u015feyden \u00f6nce, \u00e7evreye ve kisi haklar\u0131na zarar verebilen faaliyetlerin etkilerini \u00f6nceden \u00f6nleyecek ve de\u011ferlendirecek \u015fekilde tesis edilmelidir. B\u00f6ylece \u00e7e\u015fitli menfaat \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 aras\u0131nda adil bir denge tesis edilerek; kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015flerin dile getirilmesine olanak sa\u011flayacak gerekli et\u00fct ve anketlerin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi sa\u011flanacakt\u0131r. Bu inceleme sonu\u00e7lar\u0131na ve kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131 tehlikeyi de\u011ferlendirmeye olanak sa\u011flayan bilgilere halk\u0131n eri\u015febilmesinin \u00f6nemi \u015f\u00fcphe g\u00f6t\u00fcrmez. Nihayet, karardan etkilenecek olan t\u00fcm bireyler, karar s\u00fcreci i\u00e7inde g\u00f6r\u00fc\u015f ve menfaatlerinin yeterince dikkate al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirebilmek i\u00e7in, konuyla ilgili her t\u00fcrl\u00fc tasarrufa kars\u0131 yarg\u0131sal ba\u015fvuru hakk\u0131na sahip k\u0131l\u0131nmal\u0131d\u0131r&#8230;&#8221; (A\u0130HM-&nbsp; \u00dc\u00c7\u00dcNC\u00dc B\u00d6L\u00dcM TA\u015eKIN VE<\/em> D\u0130\u011eERLER\u0130\/T\u00dcRK\u0130YE 46117\/99 &#8211; 10 Kas\u0131m 2004)<\/p>\n\n\n\n<p>Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 2. maddesi ya\u015fam hakk\u0131n\u0131 mutlak ve vazge\u00e7ilemez temel insan haklar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda sayar. \u00c7\u00fcnk\u00fc ya\u015fam hakk\u0131, di\u011fer temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere sahip olman\u0131n \u00f6n ko\u015fulu olup, di\u011fer haklar\u0131n s\u00f6z konusu olabilmesi, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u00e7evrede ya\u015fama hakk\u0131n\u0131n gere\u011fi gibi sa\u011flanmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u00c7evre hakk\u0131 ile ya\u015fam hakk\u0131 bu nedenle anlaml\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7evre hakk\u0131n\u0131n ise bilgiye eri\u015fim, karar alma s\u00fcre\u00e7lerine kat\u0131l\u0131m ve adalete eri\u015fim \u015feklinde 3 temel unsuru oldu\u011fu genel kabul g\u00f6r\u00fcr. Bunun d\u00fczenlendi\u011fi en \u00f6nemli hukuk metni olan \u00c7evresel Konularda Bilgiye Eri\u015fim, \u00c7evresel Karar Verme S\u00fcrecine Halk\u0131n Kat\u0131l\u0131m\u0131 ve Yarg\u0131ya Ba\u015fvuru S\u00f6zle\u015fmesi (Aarhus S\u00f6zle\u015fmesi) ile \u00e7evre hukukunun geli\u015fiminde yeni bir d\u00f6nem ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye, bu s\u00f6zle\u015fmeye taraf olmamakla birlikte A\u0130HM T\u00fcrkiye\u2019nin taraf oldu\u011fu kararlar\u0131nda ve Anayasa Mahkemesi&#8217;nin baz\u0131 kararlar\u0131nda Aarhus S\u00f6zle\u015fmesi h\u00fck\u00fcmlerine dayan\u0131r. \u00d6rne\u011fin; (Anayasa Mahkemesi Bireysel Ba\u015fvuru Numaras\u0131; 2013\/2552, Karar Tarihi; 25.12.2016)&nbsp; Di\u011fer yandan Avrupa Konseyi Parlamentosu 27 Haziran 2003 tarihinde, \u00e7evre ve insan haklar\u0131 konusundaki 1614 (2003) say\u0131l\u0131 Tavsiyeyi karar\u0131nda; &#8220;&#8230;\u0130nsan Haklar\u0131 Avrupa Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n 2,3 ve 8. maddeleri ile anla\u015fmay\u0131 Kabul Protokol\u00fc\u2019n\u00fcn 1. maddesi ile garanti edildi\u011fi \u015fekli ile aile ve \u00f6zel hayata, sa\u011fl\u0131\u011fa, hayata, \u015fahs\u0131n fiziksel b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ve iyili\u011fine uygun bir korumay\u0131 sa\u011flamak, ayn\u0131 zamanda \u00e7evreyi koruma gereksinimi de \u00f6zellikle hesaba katmak gerekir. \u0130nsanlara sa\u011fl\u0131kl\u0131, ya\u015fanabilir ve haklara sahip bir \u00e7evrede ya\u015fama hakk\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131, Devletlerin \u00e7evreyi milli yasalar ile, tercihen Anayasa d\u00fczeyinde koruma zorunlulu\u011funu da kapsar. Aarhus Anla\u015fmas\u0131 taraf\u0131ndan tan\u0131nan, \u00e7evresel bilgilere, karar prosed\u00fcrlerine ve \u00e7evre konulu mahkemelere halk\u0131n kat\u0131l\u0131m hakk\u0131n\u0131n ve bireysel hukuk haklar\u0131n\u0131n garanti edilmesi&#8230;.&#8221; ni kararla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Avrupa Konseyi \u00fcyesi olmakla, 1614 say\u0131l\u0131 tavsiye karar\u0131 gere\u011fince, sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7evrede ya\u015fama hakk\u0131 ile ilgili de\u011ferlendirme yap\u0131l\u0131rken Aarhus S\u00f6zle\u015fmesi h\u00fck\u00fcmlerinin g\u00f6zetilmesi gerekir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Anayasan\u0131n 90. maddesinin son f\u0131kras\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc c\u00fcmlesiyle, evrensel ve b\u00f6lgesel \u00f6l\u00e7ekli uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 hukukunun kaynaklar\u0131n\u0131 olu\u015fturan s\u00f6zle\u015fmelerden taraf olduklar\u0131m\u0131z\u0131, denetim organlar\u0131n\u0131n kararlar\u0131n\u0131 da kapsayacak bi\u00e7imde ulusal d\u00fczenlemelere \u00fcst\u00fcn tutarak do\u011frudan do\u011fruya uygulama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc getirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>7554 Say\u0131l\u0131 Kanunun 1.maddesi ile \u00c7ED zorunlu olan projelere ili\u015fkin olarak, hen\u00fcz \u00c7ED s\u00fcreci tamamlan\u0131p, \u00c7ED olumlu karar\u0131 al\u0131nmadan te\u015fvik, onay, izin ve ruhsat s\u00fcre\u00e7lerine ba\u015fvurulmas\u0131na olanak sa\u011flanmas\u0131, \u00c7ED s\u00fcrecine bask\u0131 yaratacakt\u0131r. \u00c7evre, \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bakanl\u0131\u011f\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere ilgili kurum kurulu\u015flar\u0131n, sivil toplumun \u00c7ED raporunun ayr\u0131nt\u0131l\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 engelleyecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ile \u00c7evre Kanunu\u2019nun 10\u2019uncu maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201cveya \u00c7evresel Etki De\u011ferlendirmesi Gerekli De\u011fildir Karar\u0131\u201d ibaresinin \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 \u00c7ED Y\u00f6netmeli\u011fi EK-2 Listede yer alan <strong>\u00c7evresel <\/strong><strong>Etkileri \u00d6n \u0130nceleme ve De\u011ferlendirmeye Tabi Projelerde \u00e7evresel etki de\u011ferlendirmesinin denetlenmesini ortadan kald\u0131racakt\u0131r. <\/strong>Zira bu projeler i\u00e7in \u00c7ED konusunda verilen karar aranmadan onay, izin, te\u015fvik, yap\u0131 ve kullan\u0131m ruhsat\u0131 verilebilecek; proje i\u00e7in yat\u0131r\u0131ma ba\u015flanabilecek ve ihale edilebilecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu nedenlere 7554 Say\u0131l\u0131 Kanunun 1. maddesi,&nbsp; Anayasan\u0131n 17. ve 56. maddesi ile Anayasan\u0131n 90. maddesi anayasa ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 dahi ileri s\u00fcr\u00fclemeyecek uluslararas\u0131 \u00e7evre koruma s\u00f6zle\u015fmelerine ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>2<u>) ANAYASAL YETK\u0130LER A\u015eILARAK <\/u>\u201c<u>STRATEJIK KRITIK MADENLER\u201d \u0130N BEL\u0130RLENMES\u0130, <\/u><u>IV. GRUP, STRATEJ\u0130K VE KR\u0130T\u0130K MADENC\u0130L\u0130K PROJELER\u0130NDE YETK\u0130L\u0130 VE G\u00d6REVL\u0130 \u0130DARELER\u0130N, KAMU KURUM VE KURULU\u015eLARININ YETK\u0130LER\u0130N\u0130 ORTADAN KALDIRAN \u201cKURUL\u201d OLU\u015eTURULMASI;<\/u><\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>7554 Say\u0131l\u0131 Kanunun 2. maddesi ile 3213 say\u0131l\u0131 Maden Kanununun Tan\u0131mlar ba\u015fl\u0131kl\u0131 3\u2019\u00fcnc\u00fc maddesine yeni tan\u0131mlar eklenmi\u015ftir. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada eklenen tan\u0131mlardan KURUL incelenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<strong><u>Kurul<\/u><\/strong>: <em>Cumhurba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan g\u00f6revlendirilen Cumhurba\u015fkan\u0131 yard\u0131mc\u0131s\u0131n\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda; \u00c7evre, \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bakan\u0131, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan\u0131, Hazine ve Maliye Bakan\u0131, Sanayi ve Teknoloji Bakan\u0131 ile izinler hakk\u0131nda karar vermeye yetkili bakanl\u0131klar\u0131n bakanlar\u0131ndan olu\u015fan, \u00e7al\u0131\u015fma usul ve esaslar\u0131 Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan y\u00f6netmelikle d\u00fczenlenen kurul.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>De\u011fi\u015fiklikle getirilen \u201cKurul\u201dun, Kanun De\u011fi\u015fikli\u011finin 3. maddesiyle 3213 say\u0131l\u0131 Kanunun 7\u2019nci maddesine eklenen a\u015fa\u011f\u0131daki f\u0131kra ve Kanun De\u011fi\u015fikli\u011finin 4. maddesi ile yeniden d\u00fczenlenen Maden Kanunu 8. maddesinin birlikte de\u011ferlendirilmesi gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201c\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc veya d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kra uyar\u0131nca ilgili kurum taraf\u0131ndan IV. Grup ile stratejik veya kritik madenlere izin verilmeyen h\u00e2llerde; sahan\u0131n rezerv potansiyeli, yeri, cinsi ve ekonomiye katk\u0131s\u0131 gibi hususlar dikkate al\u0131narak Bakanl\u0131k\u00e7a yap\u0131lacak ba\u015fvuru \u00fczerine izin hakk\u0131nda nihai karar, \u00fcst\u00fcn kamu yarar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde Kurul taraf\u0131ndan verilir. Kurul, madencilik faaliyeti lehine karar verirse ilgili kurum bir ay i\u00e7inde izin karar\u0131n\u0131 Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011fe g\u00f6nderir ve ruhsat d\u00fczenlenir.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Maden Kanunun yeni d\u00fczenlenen 8. maddesi;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cStratejik veya kritik madenler:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>MADDE 8- Arz kesintisi veya y\u00fcksek fiyat art\u0131\u015f\u0131 h\u00e2linde ciddi ekonomik sorunlar veya g\u00fcvenlik zafiyeti do\u011furabilecek, sanayi \u00fcretiminin temel girdilerinden olan ve y\u00fcksek arz riski ta\u015f\u0131yan madenler, kritik maden olarak kabul edilir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ulusal g\u00fcvenlik ve ekonomik refah i\u00e7in y\u00fcksek \u00f6neme sahip olan ve i\u00e7 veya d\u0131\u015f etkenler nedeniyle arz\u0131 k\u0131s\u0131tlanabilecek madenler, stratejik maden olarak kabul edilir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Stratejik veya kritik madenler, <strong>Mill\u00ee Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131, Sanayi ve Teknoloji Bakanl\u0131\u011f\u0131, Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile ilgili kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri al\u0131narak Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan tespit edilir.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Stratejik veya kritik madenlere ili\u015fkin madencilik faaliyetleri i\u00e7in&nbsp;4\/11\/1983&nbsp;tarihli ve 2942 say\u0131l\u0131 Kamula\u015ft\u0131rma Kanunu h\u00fck\u00fcmleri do\u011frultusunda acele kamula\u015ft\u0131rma yap\u0131labilir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bir \u00f6nceki y\u0131ldaki \u00fcretim miktar\u0131n\u0131n y\u00fczde onunu ge\u00e7memek kayd\u0131yla stratejik veya kritik madenlerin belirli bir oran veya miktarda ruhsat sahiplerince stoklanmas\u0131na Cumhurba\u015fkan\u0131nca karar verilebilir.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<ol style=\"list-style-type:lower-alpha\" class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>) \u00d6ncelikle Stratejik ve Kritik Madenlerin Tespiti Y\u00f6nteminin Anayasa uygunluk y\u00f6n\u00fcnden incelemekte yarar vard\u0131r.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Madenlerin s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131 Maden Kanunu\u2019nun 2. maddesinde yer almaktad\u0131r. Stratejik ve Kritik madenler yeni bir s\u0131n\u0131fland\u0131rmad\u0131r. \u00dcstelik bu s\u0131n\u0131rland\u0131rman\u0131n ulusal ve ekonomik g\u00fcvenlik g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak belirlenece\u011fi belirtilmi\u015ftir. Yeni bir s\u0131n\u0131fland\u0131rma oldu\u011fu i\u00e7in hangi madenlerin stratejik ve kritik madenler oldu\u011fu Kanunun 2. maddesinde d\u00fczenlenmesi gerekirken bu madde ile <strong>yasama organ\u0131n\u0131n yetkisinde olan madenlerin s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131 yetkisi<\/strong> <strong>Mill\u00ee Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131, Sanayi ve Teknoloji Bakanl\u0131\u011f\u0131, Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile ilgili kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri al\u0131narak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na devredilmi\u015ftir. <\/strong>\u00dcstelik bu t\u00fcr madenler i\u00e7in acele kamula\u015ft\u0131rmaya ba\u015fvurulabilecek, bu t\u00fcr madenlerin Cumhurba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan stoklanmas\u0131na karar verilebilecek.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Anayasan\u0131n&nbsp; ba\u015flang\u0131\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde <\/strong>\u201c<em>Millet iradesinin mutlak \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, egemenli\u011fin kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z T\u00fcrk Milletine ait oldu\u011fu ve bunu millet ad\u0131na kullanmaya yetkili k\u0131l\u0131nan hi\u00e7bir ki\u015fi ve kurulu\u015fun, bu Anayasada g\u00f6sterilen h\u00fcrriyet\u00e7i demokrasi ve bunun icaplar\u0131yla belirlenmi\u015f hukuk d\u00fczeni d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kamayaca\u011f\u0131<\/em>\u201d a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmi\u015ftir. <strong>Egemenlik ba\u015fl\u0131kl\u0131 6. maddesine g\u00f6re <\/strong>\u201c<em>Egemenlik, kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z Milletindir. T\u00fcrk Milleti, egemenli\u011fini, Anayasan\u0131n koydu\u011fu esaslara g\u00f6re, yetkili organlar\u0131 eliyle kullan\u0131r. Egemenli\u011fin kullan\u0131lmas\u0131, hi\u00e7bir surette hi\u00e7bir ki\u015fiye, z\u00fcmreye veya s\u0131n\u0131fa b\u0131rak\u0131lamaz. Hi\u00e7bir kimse veya organ kayna\u011f\u0131n\u0131 Anayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanamaz\u201d. <\/em><strong>Yasama yetkisi ba\u015fl\u0131kl\u0131 7. maddesine g\u00f6re de;<a><\/a> <\/strong><em>\u201cYasama yetkisi T\u00fcrk Milleti ad\u0131na T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Di\u011fer yandan Anayasan\u0131n Tabii Servetlerin ve Kaynaklar\u0131n Aranmas\u0131 ve \u0130\u015fletilmesi ba\u015fl\u0131kl\u0131 168. maddesine g\u00f6re;<a><\/a> <em>\u201cTabii servetler ve kaynaklar Devletin h\u00fck\u00fcm ve tasarrufu alt\u0131ndad\u0131r. Bunlar\u0131n aranmas\u0131 ve i\u015fletilmesi hakk\u0131 Devlete aittir. Devlet bu hakk\u0131n\u0131 belli bir s\u00fcre i\u00e7in, ger\u00e7ek ve t\u00fczelki\u015filere devredebilir. Hangi tabii servet ve kayna\u011f\u0131n arama ve i\u015fletmesinin, Devletin ger\u00e7ek ve t\u00fczelki\u015filerle ortak olarak veya do\u011frudan ger\u00e7ek ve t\u00fczelki\u015filer eliyle yap\u0131lmas\u0131, kanunun a\u00e7\u0131k iznine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu durumda ger\u00e7ek ve t\u00fczelki\u015filerin uymas\u0131 gereken \u015fartlar ve Devlet\u00e7e yap\u0131lacak g\u00f6zetim, denetim usul ve esaslar\u0131 ve m\u00fceyyideler kanunda g\u00f6sterilir.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi Anayasan\u0131n 168. maddesine g\u00f6re madencilikle ilgili d\u00fczenlemelerin tamam\u0131n\u0131n kanunla yap\u0131lmas\u0131 gerekir. Anayasan\u0131n 7. maddesine g\u00f6re kanun yapma yetkisi TBMM\u2019ye aittir. Bu yetki, Anayasan\u0131n 6. maddesine g\u00f6re devredilemez.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hangi madenlerin <\/strong><strong>Stratejik ve Kritik madenler oldu\u011fu kanunla d\u00fczenlenmesi gerekirken&nbsp; <\/strong>Kanun de\u011fi\u015fikli\u011finin 4. maddesi ile yap\u0131lan Maden Kanununun 8. maddesinin yeni d\u00fczenlemesiyle yasama organ\u0131n\u0131n yetkisi bakanl\u0131\u011fa devredilmi\u015ftir. Y\u00fcr\u00fctme organ\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131fland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 madenler i\u00e7in \u00f6zel h\u00fck\u00fcmler uygulanabilecek.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bu nedenle Kanun De\u011fi\u015fikli\u011finin 4. maddesi, Anayasan\u0131n Ba\u015flang\u0131\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fc, 6. 7. ve 168. maddesine ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>b<strong>) \u0130lgili Bakanl\u0131klar, kurum ve kurulu\u015flar\u0131n yetkilerini gasp eden KURUL<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kanunun de\u011fi\u015fikli\u011finin 2. maddesi ile 3213 say\u0131l\u0131 Maden Kanununun Tan\u0131mlar ba\u015fl\u0131kl\u0131 3\u2019\u00fcnc\u00fc maddesine eklenen yeni tan\u0131mla olu\u015fturulan KURUL, kanun de\u011fi\u015fikli\u011finin 3. maddesi ile Maden Kanunun 7. maddesine eklenen f\u0131kra ile s\u0131n\u0131rs\u0131z yetkiyle donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7al\u0131\u015fma usul ve y\u00f6ntemleri Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kart\u0131lacak y\u00f6netmelikle belirlenecek Kurul, Cumhurba\u015fkan\u0131 yard\u0131mc\u0131s\u0131 ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda 3 ayr\u0131 Bakan ile izinler hakk\u0131nda karar vermeye yetkili bakanlardan olu\u015facak. Yani idari bir Kurul s\u00f6z konusu. Olu\u015fturulan bu Kurul, de\u011fi\u015ftirilen Maden Kanununun 7. maddesinin 3. ve 4. f\u0131kralar\u0131 gere\u011fince ilgili kurumlar taraf\u0131ndan IV. Grup ile stratejik ve kritik madenlere izin verilmemesi halinde itiraz\u0131 inceleyip, kesin olarak karara ba\u011flayacak. Kanunun 7. maddesinin 3. ve 4. maddesi de\u011ferlendirmesini a\u015fa\u011f\u0131da yapaca\u011f\u0131z. Burada Kurul\u2019un yetkisini Anayasaya uygunluk y\u00f6n\u00fcnden de\u011ferlendirece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n<p>Anayasa&#8217;n\u0131n 2. maddesinde, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti&#8217;nin bir hukuk devleti oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Hukuk devleti, eylem ve i\u015flemleri hukuka uygun olan, insan haklar\u0131na dayanan, bu hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri koruyup g\u00fc\u00e7lendiren, her alanda adil bir hukuk d\u00fczeni kurup bunu geli\u015ftirerek s\u00fcrd\u00fcren, Anayasa&#8217;ya ayk\u0131r\u0131 durum ve tutumlardan ka\u00e7\u0131nan, hukukun \u00fcst\u00fcn kurallar\u0131yla kendini ba\u011fl\u0131 sayan ve yarg\u0131 denetimine a\u00e7\u0131k olan devlettir.<\/p>\n\n\n\n<p>Anayasa Mahkemesi kararlar\u0131nda da belirtildi\u011fi gibi; Hukuk devleti ilkesinin bir ba\u015fka gere\u011fi ise <strong>kanunlar\u0131n kamu yarar\u0131 amac\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/strong> Kamu yarar\u0131 kavram\u0131ndan ne anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi ortaya konulmu\u015ftur. Buna g\u00f6re, kamu yarar\u0131, genel bir ifadeyle, bireysel, \u00f6zel \u00e7\u0131karlardan ayr\u0131 ve bunlara \u00fcst\u00fcn olan toplumsal yarar\u0131 ifade etmektedir. Kanunun ama\u00e7 \u00f6\u011fesi bak\u0131m\u0131ndan Anayasa&#8217;ya uygun say\u0131labilmesi i\u00e7in kanunun \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131nda kamu yarar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda bir amac\u0131n g\u00f6zetilmemi\u015f olmas\u0131 gerekir. \u0130lgili yasama belgelerinin incelenmesinden kanunun kamu yarar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda bir ama\u00e7la \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131labiliyorsa ama\u00e7 unsuru bak\u0131m\u0131ndan Anayasa&#8217;ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Di\u011fer yandan Anayasan\u0131n 123. maddesine g\u00f6re \u201c\u0130dare, kurulu\u015f ve g\u00f6revleriyle bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr ve kanunla d\u00fczenlenir.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Yasa de\u011fi\u015fikli\u011fiyle olu\u015fturulan \u00f6zel Kurul, Anayasa\u2019n\u0131n 123. maddesindeki b\u00fct\u00fcnl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u0130lgili Bakanl\u0131klar ile kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131n\u0131n yasal yetki ve g\u00f6revleri kapsam\u0131nda ald\u0131klar\u0131 kararlar\u0131n, madencilik faaliyetleri lehine olu\u015fturulan bir Kurul taraf\u0131ndan ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7acak kanun de\u011fi\u015fikli\u011fi kamu yarar\u0131 amac\u0131na ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Bu y\u00f6nden de Anayasan\u0131n 2. maddesine ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>3<u>) KANUN DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130\u011e\u0130N\u0130N 3. MADDES\u0130YLE YAPILAN MADEN KANUNUNUN 7. MADDES\u0130 DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130KLER\u0130, BEL\u0130RL\u0130L\u0130K \u0130LKESI, HUKUKSAL G\u00dcVENL\u0130\u011e\u0130N SA\u011eLANMASI, \u0130LKELER\u0130N\u0130 YOK SAYAN, A\u00c7IK\u00c7A ANAYASAYA AYKIRI D\u00dcZENLEMELERD\u0130R<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kanun de\u011fi\u015fikli\u011finin 3. maddesi ile Maden <\/strong>Kanununun 7\u2019nci&nbsp;maddesinin ikinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc, yedinci ve&nbsp;on birinci&nbsp;f\u0131kralar\u0131 de\u011fi\u015ftirilmi\u015f ve yeni bir f\u0131kra eklenmi\u015ftir.&nbsp; Eklenen f\u0131kraya ili\u015fkin de\u011ferlendirme yukar\u0131da yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Burada Maden Kanununun 7. maddesinin de\u011fi\u015ftirilen 2.,3.,4.,7. ve 11. f\u0131kralar\u0131 de\u011ferlendirilecektir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>a.)&nbsp; Maden Kanununun de\u011fi\u015ftirilen 7. madde ikinci f\u0131kras\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201c\u00d6zel \u00e7evre koruma b\u00f6lgeleri,&nbsp;9\/8\/1983&nbsp;tarihli ve 2873 say\u0131l\u0131 Milli Parklar Kanununa g\u00f6re korunan alanlar, sulak alanlar, yaban hayat\u0131 koruma ve geli\u015ftirme sahalar\u0131, ormanlar, 12\/3\/1982 tarihli ve 2634 say\u0131l\u0131 Turizmi Te\u015fvik Kanununa g\u00f6re ilan edilen k\u00fclt\u00fcr ve turizm koruma ve geli\u015fim b\u00f6lgeleri, turizm merkezleri, 4\/4\/1990 tarihli ve 3621 say\u0131l\u0131 K\u0131y\u0131 Kanununa g\u00f6re korunmas\u0131 gerekli alanlar, birinci derece askeri yasak b\u00f6lgeler, 1\/5000 \u00f6l\u00e7ekli imar plan\u0131 onaylanm\u0131\u015f alanlar, 21\/7\/1983 tarihli ve 2863 say\u0131l\u0131 K\u00fclt\u00fcr ve Tabiat Varl\u0131klar\u0131n\u0131 Koruma Kanunu kapsam\u0131nda kalan sit alanlar\u0131 ile madencilik amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda tahsis edilen ve Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fck taraf\u0131ndan uygun g\u00f6r\u00fc\u015f verilen elektrik santralleri, organize sanayi b\u00f6lgeleri, end\u00fcstri b\u00f6lgeleri, petrol, do\u011fal gaz ve jeotermal boru hatlar\u0131 gibi yat\u0131r\u0131m alanlar\u0131na ait koordinatlar ilgili kurumlar taraf\u0131ndan Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011fe bildirilir.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">De\u011fi\u015ftirilen f\u0131kra daha \u00f6nce 10.06.2010 tarihli 5995 Say\u0131l\u0131 kanunla d\u00fczenlenmi\u015f ve Anayasa Mahkemesi\u2019nin 26.01.2012 tarih ve E.2010\/85, K.2012\/13 say\u0131l\u0131 karar\u0131&nbsp; (RG. 6 Ekim 2012 )ile anayasaya ayk\u0131r\u0131 bulunmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/h4>\n\n\n\n<p>Yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle MAPEG\u2019e bildirilecek alanlara, yasan\u0131n \u00f6nceki halinden farkl\u0131 \u015funlar eklenmi\u015ftir:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u00a09\/8\/1983\u00a0tarihli ve 2873 say\u0131l\u0131 Milli Parklar Kanununa g\u00f6re korunan alanlar\u0131n tamam\u0131 (Milli Parklar ile s\u0131n\u0131rl\u0131yken),<\/li>\n\n\n\n<li>Sulak alanlar<\/li>\n\n\n\n<li>Ormanlar (muhafaza orman\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131yken),<\/li>\n\n\n\n<li>12\/3\/1982 tarihli ve 2634 say\u0131l\u0131 Turizmi Te\u015fvik Kanununa g\u00f6re ilan edilen k\u00fclt\u00fcr ve turizm koruma ve geli\u015fim b\u00f6lgeleri, turizm merkezleri,<\/li>\n\n\n\n<li>21\/7\/1983 tarihli ve 2863 say\u0131l\u0131 K\u00fclt\u00fcr ve Tabiat Varl\u0131klar\u0131n\u0131 Koruma Kanunu kapsam\u0131nda kalan sit alanlar\u0131 ( sadece 1.derece sit alanlar\u0131yken)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>b.)&nbsp; Maden Kanununun de\u011fi\u015ftirilen 7.madde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cOrmanlar hari\u00e7 ikinci f\u0131kra kapsam\u0131nda bildirilen alanlarda ruhsat d\u00fczenlenmeden \u00f6nce Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fck, ilgili kuruma proje hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc sorarak izin talebinde bulunur. \u0130lgili kurum de\u011ferlendirmelerini tamamlayarak \u00fc\u00e7 ay i\u00e7inde izin talebine cevap verir. Bu s\u00fcre i\u00e7erisinde cevap verilmemesi durumunda ilgili kuruma Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fck\u00e7e bir ay ilave s\u00fcre verilir. Bu s\u00fcre sonunda da karar bildirilmezse, izin verilmi\u015f say\u0131l\u0131r. Verilen izin, i\u015fletme ruhsat\u0131na ge\u00e7i\u015f veya temdit de\u011ferlendirmelerinde o alanda devam eder. Ancak idarenin projede veya&nbsp;rehabilitasyon&nbsp;projesinde de\u011fi\u015fiklik talep etmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Bu f\u0131kra de\u011fi\u015fikli\u011fi ile de\u011fi\u015ftirilen ikinci f\u0131krada belirtilen ormanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki alanlarda Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fck\u2019\u00fcn (MAPEG) ilgili kurumdan g\u00f6r\u00fc\u015f sormas\u0131 ve izin talebinde bulunmas\u0131, ilgili kurumun da en \u00e7ok d\u00f6rt ay i\u00e7inde cevap vermesi,&nbsp; sessiz kalmas\u0131 halinde izin verilmi\u015f say\u0131larak maden ruhsat\u0131 d\u00fczenlenece\u011fi, i\u015fletme ruhsat\u0131na ge\u00e7i\u015f ve ruhsat s\u00fcresinin uzat\u0131lmas\u0131 a\u015famalar\u0131nda ayr\u0131ca izin al\u0131nmayaca\u011f\u0131 d\u00fczenlenmektedir. <strong>Madde d\u00fczenlemesinde ilgili kurumun izin vermemesi halinde ne gibi i\u015flem yap\u0131laca\u011f\u0131 belirsizdir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu yasa de\u011fi\u015fikli\u011fiyle, Milli Parklar Kanununa g\u00f6re korunan alanlar\u0131n tamam\u0131 (Milli Park, Tabiat Park\u0131, Tabiat An\u0131t\u0131, Tabiat\u0131 Koruma Alan\u0131), Turizmi Te\u015fvik Kanununa g\u00f6re ilan edilen k\u00fclt\u00fcr ve turizm koruma ve geli\u015fim b\u00f6lgeleri, turizm merkezleri ile K\u00fclt\u00fcr ve Tabiat Varl\u0131klar\u0131n\u0131 Koruma Kanunu kapsam\u0131nda kalan sit alanlar\u0131, <strong>belirsizliklerle dolu izin s\u00fcre\u00e7leri sonucunda madencilik faaliyetlerine a\u00e7\u0131lacakt\u0131r. Bu alanlar ise korunmas\u0131 gereken alanlard\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yasa de\u011fi\u015fikli\u011fi kamu hizmetinin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinde pek \u00e7ok soruna yol a\u00e7abilecek niteliktedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Yasan\u0131n \u00f6nceki halinde ruhsat sahibinin almas\u0131 gereken izinler bu kez ruhsat\u0131 d\u00fczenleyen MAPEG taraf\u0131ndan al\u0131nmaktad\u0131r. Bu durum MAPEG ile izin al\u0131nacak kamu kurumu aras\u0131nda gerilimlere yol a\u00e7abilecektir.<\/li>\n\n\n\n<li>\u0130zin i\u00e7in ba\u015fvurulan kurumun g\u00f6revlileri ara\u015ft\u0131rma ve incelemelerini 4 ay i\u00e7inde tamamlayamazlarsa izin vermeme gibi bir yetkileri olamayacakt\u0131r. B\u00f6ylelikle do\u011fas\u0131 gere\u011fi ciddi \u00e7evre kirlili\u011fi ve bozulmalara yol a\u00e7an madencilik faaliyetlerinin gereken inceleme yap\u0131lmadan ba\u015flamas\u0131n\u0131n yolu a\u00e7\u0131lacakt\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>\u0130zin verilmemesi gereken durumlarda bundan \u00e7ekinen g\u00f6revliler sessiz kalmay\u0131 tercih edebileceklerdir. Bu da kamu hizmetlerinin aksamas\u0131, g\u00f6revin ihmali sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 do\u011furacakt\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>Di\u011fer yandan idare hukukunda (\u00d6rne\u011fin 2577 Say\u0131l\u0131 Kanunun 10 ve 11. maddeleri) sessiz kalmak talebin z\u0131mnen reddedilmesi anlam\u0131na gelmektedir. Yasa de\u011fi\u015fikli\u011finde bu kural tersine \u00e7evrilmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>c)\u00a0 Maden Kanununun de\u011fi\u015ftirilen 7.madde d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201c<strong>Devlet ormanlar\u0131 i\u00e7inde maden aranmas\u0131 ve i\u015fletilmesi ile madencilik faaliyeti i\u00e7in zorunlu tesis, yol, enerji, su, haberle\u015fme ve altyap\u0131 tesislerine&nbsp;31\/8\/1956&nbsp;tarihli ve 6831 say\u0131l\u0131 Orman Kanunu h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn talebi \u00fczerine \u00fc\u00e7 ay i\u00e7inde yirmi d\u00f6rt ay s\u00fcreyle bedelsiz izin verilir.<\/strong> Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fck\u00e7e <strong>talep edilmesi halinde izin s\u00fcresi on iki ay uzat\u0131l\u0131r. <\/strong>Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fck\u00e7e al\u0131nan bedelsiz izne ili\u015fkin taahh\u00fct senedi Orman Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne verilir. Ancak verilen bedelsiz iznin i\u015fletilmesi, ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filere devredilmesi veya i\u015flettirilmesi halinde al\u0131nmas\u0131 gereken bedeller Orman Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00f6zel b\u00fct\u00e7e hesab\u0131na yat\u0131r\u0131larak, bedelli taahh\u00fct senedi en ge\u00e7 bir ay i\u00e7erisinde Orman Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne verilir. <strong>Bu f\u0131kran\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden \u00f6nce verilen izinler ruhsat s\u00fcresince devam eder ve alt\u0131 ay i\u00e7erisinde Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011fe devredilir<\/strong>. <strong>Arama faaliyeti i\u00e7in izin verilen alanlarda m\u00fccbir sebepler ve k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 yasal h\u00fck\u00fcmler hari\u00e7 i\u015fletme faaliyetine de izin verilir<\/strong>. \u0130zin s\u00fcre\u00e7lerinde mevzuat\u0131 gere\u011fi al\u0131nmas\u0131 <strong>gereken kurum g\u00f6r\u00fc\u015fleri, \u00e7evresel etki de\u011ferlendirmesi belgesi gibi belgeler Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fck\u00e7e al\u0131n\u0131r<\/strong>. Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan verilen izin, \u00e7evresel etki de\u011ferlendirmesi y\u00f6n\u00fcnden uygun g\u00f6r\u00fc\u015f olarak kabul edilir.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fczenlemenin \u00f6nceki halinde (10.06.2010 tarihli 5995 Say\u0131l\u0131 Kanun) \u201c<strong>Devlet ormanlar\u0131 i\u00e7inde yap\u0131lacak maden arama ve i\u015fletme faaliyetleri ile bu faaliyetler i\u00e7in zorunlu ve ruhsat s\u00fcresine ba\u011fl\u0131 olarak yap\u0131lan ge\u00e7ici tesislere 31\/8\/1956 tarihli ve 6831 say\u0131l\u0131 Orman Kanunu h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re izin verilir\u201d <\/strong>\u015feklinde devlet ormanlar\u0131nda yap\u0131lacak madencilik faaliyetleri i\u00e7in Orman Kanununun uygulanaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlenmi\u015fken, de\u011fi\u015fiklikle adeta Orman Kanunu bypass edilmi\u015f,&nbsp; madencilik i\u00e7in \u00f6zel d\u00fczenleme yoluna gidilmi\u015ftir. Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fck (MAPEG)\u2019\u00fcn istemesi halinde, Orman Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc&nbsp; \u00fc\u00e7 ay i\u00e7inde 36 aya kadar bedelsiz, ondan sonra bedelli olarak&nbsp; orman alan\u0131n\u0131 madencili\u011fe tahsis etmek zorundad\u0131r.&nbsp; Bu d\u00fczenlemede, Orman Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn talebi geri \u00e7evirme yetkisi ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc verilmi\u015ftir. Orman Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, orman alan\u0131n\u0131n madencili\u011fe tahsis edilmesini uygun g\u00f6rmezse, MAPEG\u2019in talebini geri \u00e7evirebilecek midir? Ciddi bir belirsizlik s\u00f6z konusudur. Dolay\u0131s\u0131yla <strong>s\u00f6z konusu madencilik olunca, Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131, Orman Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile ba\u011fl\u0131 idari kurum ve kurulu\u015flar\u0131n ormanlar\u0131 koruma g\u00f6rev ve yetkileri ortadan kald\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>d)\u00a0 Maden Kanununun de\u011fi\u015ftirilen 7. madde yedinci f\u0131kras\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cRuhsat d\u00fczenlendikten sonra alan, izne t\u00e2bi h\u00e2le gelse dahi madencilik faaliyetlerine devam edilir. Ancak ruhsat sahas\u0131nda k\u00fclt\u00fcr varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti h\u00e2linde madencilik faaliyetlerine devam edilebilmesi i\u00e7in K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n uygun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc aran\u0131r. K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n uygun g\u00f6r\u00fc\u015f vermemesi durumunda Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fck taraf\u0131ndan hesaplanan yat\u0131r\u0131m giderleri tutar\u0131ndaki tazminat, lehine k\u0131s\u0131tlama karar\u0131 verilen idarenin b\u00fct\u00e7esinden ruhsat sahibine \u00f6denir.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fczenlemenin \u00f6nceki halinde (10.06.2010 tarihli 5995 Say\u0131l\u0131 Kanun) \u201c<strong><em>Madencilik faaliyeti yap\u0131lan alanlar\u0131n, izne tabi alan olmalar\u0131 halinde, ilgili oldu\u011fu kanun h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re gerekli izinlerin al\u0131nmas\u0131 zorunludur\u201d <\/em><\/strong>kural\u0131 varken, yeni d\u00fczenlemede bu kural yasadan \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp; Eski \u015feklinde <em>\u201c<strong>Ancak, Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fck\u00e7e i\u015fletme ruhsat\u0131 verildikten sonra, i\u015fletme ruhsat alan\u0131n\u0131n di\u011fer kanunlara g\u00f6re izne tabi alan haline gelmesi durumunda ilgili kanunlar\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin yerine getirilmesi\u201d <\/strong><\/em>\u015feklinde ko\u015fullu bir d\u00fczenleme varken, yeni \u015feklindeki <strong><em>\u201cRuhsat d\u00fczenlendikten sonra alan, izne t\u00e2bi h\u00e2le gelse dahi madencilik faaliyetlerine devam edilir\u201d&nbsp; <\/em><\/strong>c\u00fcmlesiyle, maden ruhsat\u0131 d\u00fczenlendikten sonra o alanla ilgili hi\u00e7 bir koruma karar\u0131 al\u0131namayaca\u011f\u0131 kural\u0131 getirilmi\u015ftir. <strong>Maden ruhsatlar\u0131, dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 olan adeta kutsal belgeler haline getirilmektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>De\u011fi\u015fiklikle ayr\u0131ca \u201c<\/strong><em>Ruhsat sahas\u0131nda<\/em><strong> <\/strong><em>k\u00fclt\u00fcr varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespit edilmesi ve bu alanda madencilik faaliyeti i\u00e7in olumsuz g\u00f6r\u00fc\u015f bildirilmesi halinde,&nbsp; K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131, s\u00f6z konusu madencilik faaliyetine ili\u015fkin yat\u0131r\u0131m giderleri tutar\u0131nda tazminat \u00f6demek zorunda b\u0131rak\u0131lmaktad\u0131r.\u201d<\/em>&nbsp; <strong>Bu d\u00fczenleme ile koruma kararlar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 ve bu alanlar\u0131n korunmas\u0131 fiilen ortadan kald\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/strong> Di\u011fer bir anlat\u0131mla, maden ruhsat\u0131 d\u00fczenlenen sahalarda ortaya \u00e7\u0131kacak tarihsel ve k\u00fclt\u00fcrel varl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131nda ciddi zaafiyet ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>e)\u00a0 Maden Kanununun de\u011fi\u015ftirilen 7. madde on birinci f\u0131kras\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201c\u00c7evresel etki de\u011ferlendirmesi i\u015flemleri \u00c7evre, \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. \u00c7evresel etki de\u011ferlendirmesi s\u00fcrecinde ilgili kurumlar g\u00f6r\u00fc\u015flerini en ge\u00e7 \u00fc\u00e7 ay i\u00e7inde verir. Kurumlar\u0131n ilave s\u00fcre talep etmeleri halinde en fazla bir ay ek s\u00fcre verilir. T\u00fcm de\u011ferlendirmelerini tamamlayarak bu s\u00fcreler i\u00e7inde g\u00f6r\u00fc\u015f bildirmeyen kurumun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olumlu kabul edilir. \u0130zin vermi\u015f kurumlar \u00e7evresel etki de\u011ferlendirmesi s\u00fcrecinde olumsuz g\u00f6r\u00fc\u015f veremez. \u00c7evresel etki de\u011ferlendirmesi olumlu karar\u0131 al\u0131nan madencilik faaliyetleri i\u00e7in, ilgili kurum taraf\u0131ndan varsa mali y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler al\u0131narak en ge\u00e7 bir ay i\u00e7inde di\u011fer i\u015flemler tamamlan\u0131r.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Bu de\u011fi\u015fiklikle getirilen \u201c<em>\u00c7evresel etki de\u011ferlendirmesi s\u00fcrecinde ilgili kurumlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerini uzatmayla en ge\u00e7 4 ay i\u00e7inde vermeleri, sessiz kalmalar\u0131 halinde olumlu g\u00f6r\u00fc\u015f verildi\u011finin kabul edilmesi\u201d <\/em>d\u00fczenlemesiyle, \u00e7evre hukukunun \u00f6nleme ilkesinin en \u00f6nemli mekanizmas\u0131 olan <strong>\u00c7evresel Etki De\u011ferlendirmesi (\u00c7ED) s\u00fcre\u00e7lerinin madencilik projelerinde gereken titizlikle yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olamayacakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Di\u011fer yandan yukar\u0131da anlat\u0131lan MAPEG\u2019in izin talep s\u00fcre\u00e7lerinde oldu\u011fu gibi,<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u00c7ED g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc sorulan kurumun g\u00f6revlileri ara\u015ft\u0131rma ve incelemelerini 4 ay i\u00e7inde tamamlayamazlarsa, olumsuz g\u00f6r\u00fc\u015f bildirme \u015fanslar\u0131 olamayacakt\u0131r. B\u00f6ylelikle do\u011fas\u0131 gere\u011fi ciddi \u00e7evre kirlili\u011fi ve bozulmalara yol a\u00e7an madencilik faaliyetlerinin \u00e7evre etki de\u011ferlendirmeleri amac\u0131na uygun olarak yap\u0131lamayacakt\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>Olumsuz g\u00f6r\u00fc\u015f vermesi gereken durumlarda bundan \u00e7ekinen g\u00f6revliler sessiz kalmay\u0131 tercih edebileceklerdir. Bu da kamu hizmetlerinin aksamas\u0131, g\u00f6revin ihmali sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 do\u011furacakt\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>Di\u011fer yandan idare hukukunda (\u00d6rne\u011fin 2577 Say\u0131l\u0131 Kanunun 10 ve 11.maddeleri) sessiz kalmak talebin z\u0131mnen reddedilmesi anlam\u0131na gelmektedir. Yasa de\u011fi\u015fikli\u011finde bu kural tersine \u00e7evrilmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>D\u00fczenlemedeki \u201c<em>\u0130zin vermi\u015f kurumlar \u00e7evresel etki de\u011ferlendirmesi s\u00fcrecinde olumsuz g\u00f6r\u00fc\u015f veremez\u201d<\/em> c\u00fcmlesiyle de Kanunun 7. maddesinin 3. ve 4. f\u0131kralar\u0131nda maddelerinde MAPEG\u2019in izin talebine kar\u015f\u0131l\u0131k <strong>a\u00e7\u0131k ya da z\u0131mni olumlu yan\u0131t veren kurumlar \u00c7ED i\u00e7in olumsuz g\u00f6r\u00fc\u015f bildiremeyeceklerdir.<\/strong> Oysa MAPEG\u2019in istedi\u011fi izin ile \u00c7ED raporunun incelenmesi sonunda verilecek g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn i\u00e7eri\u011fi farkl\u0131d\u0131r. Daha \u00f6nce sessiz kalarak z\u0131mnen izin veren kurumun \u00c7ED raporuna ili\u015fkin olumsuz g\u00f6r\u00fc\u015f bildirememesi ciddi \u00e7evresel y\u0131k\u0131mlara yol a\u00e7abilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>Yukar\u0131da her bir f\u0131kra d\u00fczenlemesinden sonra yap\u0131lan hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klardan yola \u00e7\u0131karak yasa de\u011fi\u015fikli\u011finin Anayasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 konusundaki de\u011ferlendirmelerimiz de \u015f\u00f6yledir;<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Anayasa&#8217;n\u0131n 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, insan haklar\u0131na dayanan, bu hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri koruyup g\u00fc\u00e7lendiren, eylem ve i\u015flemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk d\u00fczeni kurup bunu geli\u015ftirerek s\u00fcrd\u00fcren, Anayasa&#8217;ya ayk\u0131r\u0131 durum ve tutumlardan ka\u00e7\u0131nan, hukuku t\u00fcm devlet organlar\u0131na egemen k\u0131lan, Anayasa ve yasalarla kendini ba\u011fl\u0131 sayan, yarg\u0131 denetimine a\u00e7\u0131k olan devlettir. Yasalar\u0131n kamu yarar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 amac\u0131na y\u00f6nelik olmas\u0131, genel, objektif, adil kurallar i\u00e7ermesi ve hakkaniyet \u00f6l\u00e7\u00fctlerini g\u00f6zetmesi de hukuk devleti olman\u0131n gere\u011fidir. Bu nedenle, <strong><u>yasa koyucunun hukuki d\u00fczenlemelerde kendisine tan\u0131nan takdir yetkisini anayasal s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde adalet, hakkaniyet ve kamu yarar\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fctlerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutarak kullanmas\u0131 gerekir.<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Hukuk devletinin temel ilkelerinden biri de <strong>\u201cbelirlilik\u201dtir. Bu ilkeye g\u00f6re, yasal d\u00fczenlemelerin hem ki\u015filer hem de idare y\u00f6n\u00fcnden herhangi bir duraksamaya ve ku\u015fkuya yer vermeyecek \u015fekilde a\u00e7\u0131k, net, anla\u015f\u0131l\u0131r ve uygulanabilir olmas\u0131, ayr\u0131ca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalar\u0131na kar\u015f\u0131 koruyucu \u00f6nlem i\u00e7ermesi gereklidir. Belirlilik ilkesi, bireylerin hukuksal g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan da \u00f6nem arz etmektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Anayasa&#8217;n\u0131n 7. maddesinde yasama yetkisinin T\u00fcrk Milleti ad\u0131na T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi&#8217;nin oldu\u011fu ve bu yetkinin devredilemeyece\u011fi belirtilmektedir. 8. maddesinde de, \u201cY\u00fcr\u00fctme yetkisi ve g\u00f6revi, Cumhurba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan, Anayasaya ve kanunlara uygun olarak kullan\u0131l\u0131r ve yerine getirilir\u201d denilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re, Anayasa&#8217;da yasayla d\u00fczenlenmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclen konularda y\u00fcr\u00fctme organ\u0131na genel ve s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirsiz bir d\u00fczenleme yetkisinin verilmesi olanakl\u0131 de\u011fildir. Y\u00fcr\u00fctmenin d\u00fczenleme yetkisi, s\u0131n\u0131rl\u0131, tamamlay\u0131c\u0131 ve ba\u011f\u0131ml\u0131 bir yetkidir. Bu nedenle, Anayasa&#8217;da \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ayr\u0131k durumlar d\u0131\u015f\u0131nda, yasalarla d\u00fczenlenmemi\u015f bir alanda, yasa ile y\u00fcr\u00fctmeye genel nitelikte kural koyma yetkisi verilemez. Y\u00fcr\u00fctme organ\u0131na d\u00fczenleme yetkisi veren bir yasa kural\u0131n\u0131n Anayasa&#8217;n\u0131n 7. maddesine uygun olabilmesi i\u00e7in temel ilkeleri koymas\u0131, \u00e7er\u00e7eveyi \u00e7izmesi, s\u0131n\u0131rs\u0131z, belirsiz, geni\u015f bir alan\u0131 y\u00f6netimin d\u00fczenlemesine b\u0131rakmamas\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>Anayasa\u2019n\u0131n 169. maddesine g\u00f6re;<em>\u201d&#8230; <strong>Devlet, ormanlar\u0131n korunmas\u0131 ve sahalar\u0131n\u0131n geni\u015fletilmesi i\u00e7in gerekli kanunlar\u0131 koyar ve tedbirleri al\u0131r<\/strong>. Yanan ormanlar\u0131n yerine yeni orman yeti\u015ftirilir, bu yerlerde ba\u015fka \u00e7e\u015fit tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131k yap\u0131lamaz. B\u00fct\u00fcn ormanlar\u0131n g\u00f6zetimi Devlete aittir. Devlet ormanlar\u0131n\u0131n m\u00fclkiyeti devrolunamaz. Devlet ormanlar\u0131 kanuna g\u00f6re, Devlet\u00e7e y\u00f6netilir ve i\u015fletilir. Bu ormanlar zamana\u015f\u0131m\u0131 ile m\u00fclk edinilemez ve kamu yarar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda irtifak hakk\u0131na konu olamaz. <strong>Ormanlara zarar verebilecek hi\u00e7bir faaliyet ve eyleme m\u00fcsaade edilemez.<\/strong> Ormanlar\u0131n tahrip edilmesine yol a\u00e7an siyas\u00ee propaganda yap\u0131lamaz; m\u00fcnhas\u0131ran orman su\u00e7lar\u0131 i\u00e7in genel ve \u00f6zel af \u00e7\u0131kar\u0131lamaz. Ormanlar\u0131 yakmak, orman\u0131 yok etmek veya daraltmak amac\u0131yla i\u015flenen su\u00e7lar genel ve \u00f6zel af kapsam\u0131na al\u0131namaz&#8230;\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Anayasa&#8217;n\u0131n 169. maddesinde ormanlar\u0131n \u00fclke y\u00f6n\u00fcnden ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem g\u00f6zetilerek, korunmalar\u0131 ve geli\u015ftirilmeleri konusunda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 d\u00fczenlemelere yer verilmi\u015ftir. Bu \u00f6zel ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 d\u00fczenlemenin \u00fclkemizde orman \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn s\u00fcrekli yok edilmesi ger\u00e7e\u011finden kaynakland\u0131\u011f\u0131 ku\u015fkusuzdur. Anayasa&#8217;n\u0131n 169. maddesinin gerek\u00e7esinde de belirtildi\u011fi gibi maddenin birinci f\u0131kras\u0131 do\u011fal kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131n en \u00f6nemlilerinden biri olan ormanlar\u0131n korunmas\u0131 ve sahalar\u0131n geni\u015fletilmesi i\u00e7in Devlete gereken tedbirleri al\u0131p kanun koymay\u0131 ve b\u00fct\u00fcn ormanlar\u0131n g\u00f6zetimi \u00f6devini getirmektedir.<\/em> ( Anayasa Mahkemesi&#8217;nin 17\/12\/2002 tarih ve E:2000\/75, K:2002\/200 Say\u0131l\u0131 karar\u0131 )<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Anayasan\u0131n 63. maddesine g\u00f6re; <\/strong><em>\u201c..Devlet, tarih, k\u00fclt\u00fcr ve tabiat varl\u0131klar\u0131n\u0131n ve de\u011ferlerinin korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flar, bu ama\u00e7la destekleyici ve te\u015fvik edici tedbirleri al\u0131r&#8230;<\/em>\u201d Anayasan\u0131n bu kural\u0131n\u0131 ya\u015fama ge\u00e7irmek \u00fczere; yurdumuzdaki milli ve milletleraras\u0131 d\u00fczeyde de\u011ferlere sahip milli park, tabiat park\u0131, tabiat an\u0131t\u0131 ve tabiat\u0131 koruma alanlar\u0131n\u0131n se\u00e7ilip belirlenmesi, \u00f6zellik ve karakterleri bozulmadan korunmas\u0131, geli\u015ftirilmesi ve y\u00f6netilmesine dair esaslar\u0131 d\u00fczenlemek amac\u0131yla Milli Parklar Kanunu \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarih, k\u00fclt\u00fcr ve tabiat varl\u0131klar\u0131 ile de\u011ferlerinin korunmas\u0131 konusunda uluslararas\u0131 alanda da d\u00fczenlemeler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r T\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n ortak miras\u0131 kabul edilen ve do\u011fal ve k\u00fclt\u00fcrel varl\u0131klar\u0131n korunarak ya\u015fat\u0131lmas\u0131 ve gelecek ku\u015faklara aktar\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla Birle\u015fmi\u015f Milletler E\u011fitim, Bilim ve K\u00fclt\u00fcr \u00d6rg\u00fct\u00fc ( UNESCO ) taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan \u201cD\u00fcnya K\u00fclt\u00fcrel ve Do\u011fal Miras\u0131n Korunmas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u201d 1972 y\u0131l\u0131nda Paris&#8217;te ger\u00e7ekle\u015ftirilen toplant\u0131da kabul edilmi\u015ftir. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti bu s\u00f6zle\u015fmeye taraft\u0131r, usul\u00fcne uygun olarak i\u00e7 hukukumuzda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir.&nbsp; T\u00fcrkiye Cumhuriyetinin taraf oldu\u011fu koruma s\u00f6zle\u015fmeleri, Anayasan\u0131n 90\/son maddesi uyar\u0131nca \u00f6ncelikle uygulanmas\u0131 gereken kanunlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131da yer verilen <strong>anayasal kurallar ve \u00e7evre hukukunun temel kurallar\u0131n\u0131 i\u00e7eren Anayasan\u0131n 17. ve 56. maddesi ile T\u00fcrkiye\u2019nin taraf oldu\u011fu uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler (yukar\u0131da 1. madde de\u011ferlendirmesinde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 yer verilmi\u015fti) g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda 7554 say\u0131l\u0131 Kanunun 3. maddesi ile Maden Kanununun 7. maddesinde yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler Anayasan\u0131n 2., 6.,7., 17. 56., 63., 169. maddelerine ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>4<strong><u>)\u00a0 ZEYT\u0130N KANUNUNU DELMEYE Y\u00d6NEL\u0130K K\u0130\u015e\u0130YE \u00d6ZEL ADRESE TESL\u0130M YASA<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Daha \u00f6nce y\u00f6netmelik de\u011fi\u015fikli\u011fi ile <em>3573 say\u0131l\u0131 Zeytincili\u011fin Islah\u0131 ve Yabanilerinin A\u015f\u0131latt\u0131r\u0131lmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanunun 20.maddesi <\/em>d\u00fczenlemesi delme giri\u015fimi olmu\u015ftu. Zeytincilik Kanunu\u2019nu delme giri\u015fimi bu kez yasayla yap\u0131lmak isteniyor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yasa de\u011fi\u015fikli\u011finin 11. maddesi ile <\/strong>3213 say\u0131l\u0131 Kanuna a\u015fa\u011f\u0131daki ge\u00e7ici madde eklenmi\u015ftir: Ayr\u0131ca yasa de\u011fi\u015fikli\u011fine konum alanlara ili\u015fkin haritalar ile listeler yasaya eklenmi\u015ftir. .<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cGE\u00c7\u0130C\u0130 MADDE 45- Bu maddenin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihte ruhsat sahibi veya&nbsp;r\u00f6d\u00f6vans\u00e7\u0131&nbsp;olan ger\u00e7ek veya t\u00fczel ki\u015filer taraf\u0131ndan \u00fclkenin elektrik ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak \u00fczere y\u00fcr\u00fct\u00fclen madencilik faaliyetlerinin t<strong>apuda zeytinlik olarak kay\u0131tl\u0131 veya fiil\u00ee olarak \u00fczerinde zeytinlik bulunan bu Kanuna ekli Harita ve Koordinat Listesi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7indeki alanlara denk gelmesi ve faaliyetlerin ba\u015fka alanlarda y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmamas\u0131 durumunda, madencilik faaliyeti y\u00fcr\u00fct\u00fclecek k\u0131s\u0131mdaki zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n maden sahalar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu il\u00e7e ve il s\u0131n\u0131rlar\u0131na \u00f6ncelik vermek suretiyle ta\u015f\u0131nmas\u0131na, sahada madencilik faaliyetleri y\u00fcr\u00fct\u00fclmesine ve bu faaliyetlere ili\u015fkin ge\u00e7ici tesisler in\u015fa edilmesine kamu yarar\u0131 dikkate al\u0131narak Bakanl\u0131k\u00e7a izin verilebilir.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131ndan kaynaklanan t\u00fcm masraf ve taleplerden madencilik faaliyeti y\u00fcr\u00fctmesi y\u00f6n\u00fcnde lehine karar verilen ki\u015fi sorumludur.&nbsp;<strong>Zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda ise ilgili sahada madencilik faaliyetleri y\u00fcr\u00fct\u00fclmesine ve bu faaliyetlere ili\u015fkin ge\u00e7ici tesisler in\u015fa edilmesine kamu yarar\u0131 dikkate al\u0131narak Bakanl\u0131k\u00e7a izin verilebilmesi i\u00e7in, iznin \u00f6ncesinde aralar\u0131nda biyolog ve ziraat m\u00fchendisinin de bulundu\u011fu uzman ki\u015filerden al\u0131nan g\u00f6r\u00fc\u015fler do\u011frultusunda Bakanl\u0131k\u00e7a belirlenecek alanda dikim normlar\u0131na uygun, faaliyet y\u00fcr\u00fct\u00fclecek alan ile e\u015f de\u011fer b\u00fcy\u00fckl\u00fckte izin verilecek maden sahalar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu il\u00e7e ve il s\u0131n\u0131rlar\u0131na \u00f6ncelik verilmek suretiyle ta\u015f\u0131nan ve ta\u015f\u0131namayan zeytin a\u011fac\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131n en az iki kat\u0131 zeytin a\u011fac\u0131 ile olu\u015fan zeytin sahas\u0131 tesis edilmesi zorunludur.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bu madde kapsam\u0131nda zeytinlik olarak kay\u0131tl\u0131 alanlar veya fiil\u00ee olarak \u00fczerinde zeytinlik bulunan alanlarda madencilik faaliyeti y\u00fcr\u00fct\u00fclen her y\u0131l i\u00e7in, bu sahalar\u0131n&nbsp;rehabilitasyon&nbsp;\u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 temin etmek \u00fczere ruhsat sahibinden i\u015fletme ruhsat bedeli kadar ayr\u0131ca tahsilat yap\u0131l\u0131r. Bu sahalar madencilik faaliyetlerinin \u00f6ncesinde sahada bulunan zeytin a\u011fac\u0131 say\u0131s\u0131 ile ayn\u0131 say\u0131da zeytin a\u011fac\u0131 dikilerek&nbsp;rehabilite&nbsp;edilir. <strong>Zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131 ile zeytin sahas\u0131 tesis edilmesine ili\u015fkin usul ve esaslar Bakanl\u0131k\u00e7a belirlenir.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bu madde kapsam\u0131nda, yeni tesis edilecek zeytin bah\u00e7eleri ile ta\u015f\u0131nacak zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131 i\u00e7in Hazine ta\u015f\u0131nmazlar\u0131na ihtiya\u00e7 duyulmas\u0131 halinde, \u00c7evre, \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bakanl\u0131\u011f\u0131nca uygun g\u00f6r\u00fclenler veya maden sahalar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu il s\u0131n\u0131rlar\u0131nda kamu iktisadi te\u015febb\u00fcslerine ait ta\u015f\u0131nmazlardan ilgili kamu iktisadi te\u015febb\u00fcs\u00fcnce uygun g\u00f6r\u00fclenler, <strong>zeytinli\u011fi kamula\u015ft\u0131r\u0131lan ta\u015f\u0131nmaz maliklerinden talep edenlere&nbsp;2\/7\/1964&nbsp;tarihli ve 492 say\u0131l\u0131 Har\u00e7lar Kanununun 63 \u00fcnc\u00fc maddesinde yer alan harca esas de\u011ferin y\u00fczde biri \u00fczerinden yirmi y\u0131l s\u00fcre ile do\u011frudan kiralanabilir<\/strong>. <strong>Kira s\u00fcresi sonunda bak\u0131m y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirdi\u011fi tespit edilen ve talepte bulunan kirac\u0131lar\u0131n kira s\u00fcresi onar y\u0131l s\u00fcreyle uzat\u0131labilir.\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>\u00d6nce Y\u00f6netmelik ile Kanunu delme giri\u015fimi; <\/u><\/strong><strong>Mu\u011fla- Milas-\u0130kizk\u00f6y\u2019deki Akbelen Orman\u0131n\u0131n Yenik\u00f6y, Kemerk\u00f6y Termik Santralleri i\u00e7in linyit madeni i\u015fletmesine tahsisi i\u015fleminin iptali davas\u0131n\u0131n ke\u015ffinin yap\u0131laca\u011f\u0131 g\u00fcn Resmi Gazetede bir y\u00f6netmelik yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131. 01\/03\/2022 tarihli ve 31765 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete&#8217;de Maden Y\u00f6netmeli\u011finde De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Y\u00f6netmelik yay\u0131mlanm\u0131\u015f ve y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015fti. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan Maden Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nin 115. maddesine a\u015fa\u011f\u0131daki f\u0131kra eklenmi\u015fti.<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>&#8221;(4) \u00dclkenin elektrik ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak \u00fczere y\u00fcr\u00fct\u00fclen madencilik faaliyetlerinin tapuda zeytinlik olarak kay\u0131tl\u0131 olan alanlara denk gelmesi ve faaliyetlerin ba\u015fka alanlarda y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmamas\u0131 durumunda madencilik faaliyeti y\u00fcr\u00fctecek ki\u015finin faaliyetlerin bitiminde sahay\u0131 rehabilite ederek eski hale getirece\u011fini taahh\u00fct etmesi \u015fart\u0131yla Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fck taraf\u0131ndan belirlenen \u00e7al\u0131\u015fma takvimi i\u00e7erisinde zeytin sahas\u0131n\u0131n madencilik faaliyeti y\u00fcr\u00fct\u00fclecek k\u0131sm\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131na, sahada madencilik faaliyetleri y\u00fcr\u00fct\u00fclmesine ve bu faaliyetlere ili\u015fkin ge\u00e7ici tesisler in\u015fa edilmesine kamu yarar\u0131 dikkate al\u0131narak Bakanl\u0131k\u00e7a izin verilebilir. Zeytin sahas\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda sahada madencilik faaliyetleri y\u00fcr\u00fct\u00fclmesine ve bu faaliyetlere ili\u015fkin ge\u00e7ici tesisler in\u015fa edilmesine kamu yarar\u0131 dikkate al\u0131narak Bakanl\u0131k\u00e7a izin verilebilmesi i\u00e7in madencilik faaliyeti y\u00fcr\u00fctecek ki\u015finin madencilik faaliyetleri bitiminde sahay\u0131 rehabilite ederek eski hale getirece\u011fini ve Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131nca uygun g\u00f6r\u00fclecek alanda dikim normlar\u0131na uygun, faaliyet y\u00fcr\u00fct\u00fclecek saha ile e\u015fde\u011fer b\u00fcy\u00fckl\u00fckte zeytin bah\u00e7esi tesis edece\u011fini taahh\u00fct etmesi zorunludur. Bu f\u0131kra kapsam\u0131nda zeytin sahas\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131na ili\u015fkin t\u00fcm masraflardan ve zeytin sahas\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131ndan kaynaklanan t\u00fcm taleplerden madencilik faaliyeti y\u00fcr\u00fctmesi y\u00f6n\u00fcnde lehine karar verilen ki\u015fi sorumludur. Bu f\u0131kra kapsam\u0131nda zeytin sahas\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131na ili\u015fkin usul ve esaslar Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n uygun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131narak Bakanl\u0131k\u00e7a, zeytin bah\u00e7esi tesis edilmesine ili\u015fkin usul ve esaslar Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131nca belirlenir.&#8221;<\/em><\/strong><strong><em><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Y\u00f6netmelik de\u011fi\u015fikli\u011fine kar\u015f\u0131 \u00e7ok yo\u011fun toplumsal tepki oldu, onlarca dava a\u00e7\u0131ld\u0131, Dan\u0131\u015ftay 8. Dairesi adeta kilitlendi.&nbsp; \u00d6nce y\u00fcr\u00fctmeyi durdurma ard\u0131ndan iptal kararlar\u0131 verildi. \u0130ptal karar\u0131n\u0131n gerek\u00e7esi \u00f6zetle \u015f\u00f6yleydi: \u201c&#8230;<em>3213 say\u0131l\u0131 Maden Kanunu&#8217;nun 7. maddesinin 7. f\u0131kras\u0131nda, madencilik faaliyeti yap\u0131lan alanlar\u0131n, izne tabi alan olmalar\u0131 halinde, ilgili oldu\u011fu kanun h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re gerekli izinlerin al\u0131nmas\u0131n\u0131n zorunlu oldu\u011fu kurala ba\u011flanm\u0131\u015f, 3573 say\u0131l\u0131 Zeytincili\u011fin Islah\u0131 ve Yabanilerinin A\u015f\u0131latt\u0131r\u0131lmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanunun 20.maddesinde ise; zeytinlik sahalar\u0131n\u0131n daralt\u0131lmas\u0131,&nbsp; zeytinlik sahalar\u0131 i\u00e7inde ve bu sahalara en az 3 kilometre mesafede zeytinya\u011f\u0131 fabrikas\u0131 hari\u00e7 zeytinliklerin vegatatif ve generatif geli\u015fmesine mani olacak kimyevi at\u0131k b\u0131rakan, toz ve duman \u00e7\u0131karan tesis yap\u0131lmas\u0131 ve i\u015fletilmesi yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/em>(&#8230;) <em>Maden Kanununda madencilik faaliyetleri i\u00e7in, ilgili kanun h\u00fck\u00fcmlerine yap\u0131lan at\u0131f ve 3573 say\u0131l\u0131 Kanun ile getirilen s\u0131n\u0131rlamalar ve yasaklamalar\u0131n Y\u00f6netmelikle ile ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131ndan, 3213 say\u0131l\u0131 Kanunda ya da 3573 say\u0131l\u0131 Kanunda de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n dava konusu Y\u00f6netmelik de\u011fi\u015fikli\u011fi ile zeytinlik alanlarda madencilik faaliyetine daval\u0131 \u0130darenin (Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanl\u0131\u011f\u0131) izni ve madencinin taahh\u00fctnamesi ile olanak sa\u011flayan d\u00fczenlemede hukuka uyarl\u0131k g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir&#8230;<\/em>\u201d <\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu arada Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanl\u0131\u011f\u0131, Resmi Gazete\u2019nin 11 Aral\u0131k 2022 tarihli say\u0131s\u0131nda yay\u0131mlanan (yeni) Maden Y\u00f6netmeli\u011fi ile Dan\u0131\u015ftay\u0131n iptal etti\u011fi Y\u00f6netmelik de\u011fi\u015fikli\u011fini hukuk aleminden kald\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Zeytin Kanunu\u2019nu delme giri\u015fimi \u015fimdi incelemeye konu yasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ile yap\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. De\u011fi\u015fiklik, s\u00f6z\u00fcm ona Dan\u0131\u015ftay\u2019\u0131n iptal gerek\u00e7esine uygun yap\u0131lmaya kalk\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f. Ancak \u015fimdiye kadar zeytinlikler konusunda verilen yarg\u0131 kararlar\u0131n\u0131n gerek\u00e7eleri tam olarak kar\u015f\u0131lanamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yukar\u0131da yer verildi\u011fi \u00fczere, 01.03.2022 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren&nbsp; Maden Y\u00f6netmeli\u011fi de\u011fi\u015fikli\u011fi iptalinde Dan\u0131\u015ftay iki ayr\u0131 yasal d\u00fczenlemeye dayanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlardan bir tanesi \u201c<em>3213 say\u0131l\u0131 Maden Kanunu&#8217;nun 7. maddesinin 7. f\u0131kras\u0131\u201d, <\/em>di\u011feri de <em>3573 say\u0131l\u0131 Zeytincili\u011fin Islah\u0131 ve Yabanilerinin A\u015f\u0131latt\u0131r\u0131lmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanunun 20.maddesi\u201d<\/em>dir. <\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bu kanun de\u011fi\u015fikli\u011fi ile yukar\u0131da anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, Maden Kanunu 7. maddesinin 7. f\u0131kras\u0131ndan <\/strong><strong><em>Madencilik faaliyeti yap\u0131lan alanlar\u0131n, izne tabi alan olmalar\u0131 halinde, ilgili oldu\u011fu kanun h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re gerekli izinlerin al\u0131nmas\u0131 zorunludur,\u201d <\/em><\/strong>\u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015f yerine <em>\u201c<strong>Ruhsat d\u00fczenlendikten sonra alan, izne t\u00e2bi h\u00e2le gelse dahi madencilik faaliyetlerine devam edilir\u201d <\/strong><\/em>c\u00fcmlesi getirilmek suretiyle Dan\u0131\u015ftay\u0131n iptal gerek\u00e7esi ortadan kald\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f. Ancak <strong>3573 say\u0131l\u0131 Zeytincili\u011fin Islah\u0131 ve Yabanilerinin A\u015f\u0131latt\u0131r\u0131lmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanunun 20. maddesinde de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmadan ki\u015fiye \u00f6zel adrese teslim yasa de\u011fi\u015fikli\u011fi yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>De\u011fi\u015fiklik, Yasalar\u0131n Genelli\u011fi \u0130lkesine ayk\u0131r\u0131d\u0131r;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Anayasa&#8217;n\u0131n 2. maddesinde, T\u00fcrkiye Cumhuriyetinin toplumun huzuru, milli dayan\u0131\u015fma ve adalet anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde insan haklar\u0131na sayg\u0131l\u0131,&nbsp; ba\u015flang\u0131\u00e7ta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devleti oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Hukuk Devleti, insan haklar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6steren ve bu haklar\u0131 koruyucu adil bir hukuk d\u00fczeni kuran ve bunu devam ettirmeye kendini zorunlu sayan ve b\u00fct\u00fcn faaliyetlerinde hukuka ve Anayasa&#8217;ya uyan devlettir. Anayasa&#8217;n\u0131n egemenli\u011fi ve ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 yan\u0131nda yasa koyucunun uymak zorunda bulundu\u011fu ilkeler ve evrensel hukuk kurallar\u0131 da vard\u0131r. Kamusal yetkilerin kayna\u011f\u0131, dayana\u011f\u0131 ve s\u0131n\u0131r\u0131 olan Anayasa&#8217;n\u0131n herhangi bir maddesine ayk\u0131r\u0131 bir yasa kural\u0131, do\u011fal olarak hukuk devleti ilkesiyle de ba\u011fda\u015fmaz.<\/p>\n\n\n\n<p>Anayasa Mahkemesinin 20.11.1996 g\u00fcnl\u00fc, E. 1996\/58, K.1996\/43 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere, hukuk Devleti olabilmenin en \u00f6nemli g\u00f6stergelerinden biri &#8220;yasalar\u0131n genelli\u011fi&#8221; ilkesine uyulmas\u0131d\u0131r.&nbsp; Yasalar\u0131n genelli\u011fi ilkesi \u00f6zel, akt\u00fcel ve ge\u00e7ici bir durumu g\u00f6zetmeyen, belli bir ki\u015fi veya kurulu\u015fu hedef almayan, ayn\u0131 stat\u00fc ve durumda olan herkesi kapsayan kurallar\u0131n getirilmesini zorunlu k\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>Yasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ile harita ve koordinatlar belirtilmek suretiyle Yata\u011fan Termik Santrali\u2019ni i\u015fleten Aydem Enerji ba\u011fl\u0131 orta\u011f\u0131 olan Yata\u011fan Termik Enerji \u00dcretim A.\u015e ile Yenik\u00f6y ve Kemerk\u00f6y Termik Santrallerinin i\u015fleticisi &nbsp;<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/IC_Holding\">IC \u0130\u00c7TA\u015e Enerji<\/a>&nbsp;ve Limak Enerji ortakl\u0131\u011f\u0131yla kurulan Yenik\u00f6y Kemerk\u00f6y Elektrik \u00dcretim ve Ticaret A.\u015e.&nbsp;lehine yasa yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu a\u00e7\u0131k\u00e7a yasalar\u0131n genelli\u011fi ilkesine, dolay\u0131s\u0131yla Anayasan\u0131n 2. maddesine ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Di\u011fer yandan Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n yetkisinde olan zeytinliklerle ilgili <strong>3573 say\u0131l\u0131 Zeytincili\u011fin Islah\u0131 ve Yabanilerinin A\u015f\u0131latt\u0131r\u0131lmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanunun bypass edilmek suretiyle yukar\u0131da s\u00f6z edilen iki \u015firket lehine \u00f6zel yasa \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp; Bu ayn\u0131 zamanda kanun \u00f6n\u00fcnde e\u015fitlik ilkesini d\u00fczenleyen Anayasan\u0131n 10. maddesi ile idarenin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ilkesini d\u00fczenleyen Anayasan\u0131n 123. maddesine ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Anayasas\u0131&#8217;n\u0131n 45. maddesinde; &#8220;Devlet, tar\u0131m arazileri ile \u00e7ay\u0131r ve &nbsp;mer&#8217;alar\u0131n ama\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 ve tahribini \u00f6nlemek, tar\u0131msal \u00fcretim planlamas\u0131 ilkelerine uygun olarak bitkisel ve hayvansal \u00fcretimi art\u0131rmak maksad\u0131yla, tar\u0131m ve &nbsp;hayvanc\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015fanlar\u0131n i\u015fletme ara\u00e7 ve gere\u00e7lerinin ve di\u011fer girdilerinin sa\u011flanmas\u0131n\u0131 &nbsp;kolayla\u015ft\u0131r\u0131r&#8221; h\u00fckm\u00fc yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Anayasa&#8217;n\u0131n 90. maddesi \u00e7er\u00e7evesinde, 01\/12\/2009 tarihli ve 5929 Say\u0131l\u0131 Kanunla kat\u0131lmam\u0131z uygun bulunan ve 20\/02\/2010 g\u00fcnl\u00fc, 27499 Say\u0131l\u0131 Resmi Gazete&#8217;de yay\u0131mlanan &nbsp;&#8220;<strong>2005 Uluslararas\u0131 Zeytinya\u011f\u0131 ve Sofral\u0131k Zeytin Anla\u015fmas\u0131&#8221;<\/strong>n\u0131n 1. maddesinde; s\u00f6zle\u015fmenin genel amac\u0131n\u0131n, d\u00fcnya zeytin yeti\u015ftiricili\u011finin entegre ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir geli\u015fimi &nbsp;i\u00e7in uluslararas\u0131 i\u015fbirli\u011fini g\u00fc\u00e7lendirmek; \u00fcr\u00fcn kalitesini iyile\u015ftirmek ve buna dikkati \u00e7ekmek &nbsp;i\u00e7in g\u00f6sterilen \u00e7abalar &nbsp;ve at\u0131lan ad\u0131mlar\u0131 ilerletmek; <strong>bilhassa \u00e7evrenin korunmas\u0131 ve muhafaza edilmesi <\/strong><strong>&nbsp;<\/strong><strong>maksad\u0131yla zeytincilik ve \u00e7evre aras\u0131ndaki etkile\u015fimi iyile\u015ftirmek i\u00e7in g\u00f6sterilen \u00e7abalar ve <\/strong><strong>&nbsp;<\/strong><strong>at\u0131lan ad\u0131mlar\u0131 ilerletmek; zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n genetik kaynaklar\u0131n\u0131n muhafaza edilmesi i\u00e7in <\/strong><strong>&nbsp;<\/strong><strong>faaliyetler y\u00fcr\u00fctmek <\/strong>oldu\u011fu belirtildikten sonra <strong>34. maddesinde; \u00fcyelerin, zeytin ve <\/strong><strong>&nbsp;<\/strong><strong>zeytinya\u011f\u0131 \u00fcretiminin t\u00fcm a\u015famalar\u0131nda \u00e7evresel ve ekolojik hususlara gereken \u00f6nemi <\/strong><strong>&nbsp;<\/strong><strong>verece\u011fi ve \u00dcyeler Konseyi taraf\u0131ndan bu alanda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan herhangi bir problemin<\/strong><strong> <\/strong><strong>iyile\u015ftirilmesi veya \u00e7\u00f6z\u00fclmesi i\u00e7in gerekli addedilen faaliyetleri y\u00fcr\u00fctmeyi \u00fcstlenece\u011fi <\/strong><strong>&nbsp;<\/strong>vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu anla\u015fmaya uygun olarak3573 Say\u0131l\u0131 Zeytincili\u011fin Islah\u0131, Yabanilerinin A\u015f\u0131latt\u0131r\u0131lmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun&#8217;un 17. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda, &#8220;<strong><em>Devlet; zeytincili\u011fin \u0131slah\u0131, yeni zeytin dikim alanlar\u0131n\u0131n tespiti, zeytin dikim ve yeti\u015ftirilmesinin te\u015fviki ile verimin art\u0131r\u0131lmas\u0131, hastal\u0131k ve <\/em><\/strong><strong><em>&nbsp;<\/em><\/strong><strong><em>zararl\u0131larla m\u00fccadele ile \u00fcr\u00fcn elde etmekte masraflar\u0131 azalt\u0131c\u0131 ara\u00e7 ve gere\u00e7lerin imal ve <\/em><\/strong><strong><em>&nbsp;<\/em><\/strong><strong><em>ithalinde gerekli kolayl\u0131klar\u0131 sa\u011flar.<\/em><\/strong>&#8220;; 20. maddesinde, &#8220;<strong><em>Zeytinlik sahalar\u0131 i\u00e7inde ve bu <\/em><\/strong><strong><em>&nbsp;<\/em><\/strong><strong><em>sahalara en az 3 kilometre mesafede zeytinya\u011f\u0131 fabrikas\u0131 hari\u00e7 zeytinliklerin vegatatif ve <\/em><\/strong><strong><em>&nbsp;<\/em><\/strong><strong><em>generatif geli\u015fmesine mani olacak kimyevi at\u0131k b\u0131rakan, toz ve duman \u00e7\u0131karan tesis <\/em><\/strong><strong><em>&nbsp;<\/em><\/strong><strong><em>yap\u0131lamaz ve i\u015fletilemez. Bu alanlarda yap\u0131lacak zeytinya\u011f\u0131 fabrikalar\u0131 ile k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli <\/em><\/strong><strong><em>&nbsp;<\/em><\/strong><strong><em>tar\u0131msal sanayi i\u015fletmeleri yap\u0131m\u0131 ve i\u015fletilmesi G\u0131da, Tar\u0131m ve Hayvanc\u0131l\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n <\/em><\/strong><strong><em>&nbsp;<\/em><\/strong><strong><em>iznine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Zeytincilik sahalar\u0131 daralt\u0131lama<\/em><\/strong>z..\u201d d\u00fczenlemesi yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131da yer verilen uluslararas\u0131 Anla\u015fma, Anayasal ve yasal d\u00fczenlemelere g\u00f6re; &nbsp;zeytinliklerin korunmas\u0131 ve ama\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131lmas\u0131 ile tahribinin \u00f6nlenmesi kamu idarelerinin g\u00f6revidir. Zeytinlik alanlar\u0131ndaki faaliyetler, Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kart\u0131lan d\u00fczenlemeler ve emirlerle yap\u0131lmas\u0131 zorunludur. Yasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ile bu kurallar yok say\u0131larak Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n yetkilerinin,&nbsp; Enerji ve Tabii, Kaynaklar Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan, \u00f6zel ki\u015filer i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131 sa\u011flanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu nedenle yasa de\u011fi\u015fikli\u011fi yukar\u0131da belirtilen ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, Anayasa&#8217;n\u0131n 90. maddesi \u00e7er\u00e7evesinde, 01\/12\/2009 tarihli ve 5929 Say\u0131l\u0131 Kanunla kat\u0131lmam\u0131z uygun bulunan ve 20\/02\/2010 g\u00fcnl\u00fc, 27499 Say\u0131l\u0131 Resmi Gazete&#8217;de yay\u0131mlanan &nbsp;&#8220;<strong>2005 Uluslararas\u0131 Zeytinya\u011f\u0131 ve Sofral\u0131k Zeytin Anla\u015fmas\u0131&#8221;<\/strong><strong>na da a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yukar\u0131daki d\u00fczenlemeler d\u0131\u015f\u0131nda, Yasan\u0131n 14.,15.,16.,17.,18. ve 19. Maddeleri d\u00fczenlemelerinin de anayasa ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu kanaatindeyiz. Bu d\u00fczenlemelere ili\u015fkin \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmas\u0131 halinde ekleme yap\u0131lacakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>19.07.2025 Tarihli 7554 Say\u0131l\u0131 BAZI KANUNLARDA DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130K YAPILMASINA DA\u0130R KANUN\u2019UN 1., 2., 3., 4. ve 11. MADDELER\u0130N\u0130N \u00a0ANAYASAYA, ULUSLARARASI KORUMA<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":608,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[6],"tags":[79,45,59,10,77],"class_list":["post-607","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-duyurular","tag-anayasa-mahkemesi","tag-av-arif-ali-cangi","tag-ced","tag-egecep","tag-maden-yasasi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/607","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=607"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/607\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":620,"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/607\/revisions\/620"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/608"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=607"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=607"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/egecep.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=607"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}