Efes’e Hukuksuz Müdahaleye Karşı Egeçep’ten Dava
24.02.2026
Basına ve kamuoyuna
Dünya Miras Alanları listesinde yer alan Efes Ören Yeri’nin hemen bitişiğinde bulunan İzmir İli Selçuk İlçesi Atatürk Mahallesi 323 Ada 67 Parsel sayılı 24.884,20 m2 yüzölçümlü tarla nitelikli taşınmazda, 323 Ada, 69 parsel sayılı 96.452,04 m2 yüzölçümlü taşınmazda ve 323 Ada, 70 Parsel sayılı 33.940,01m2 yüzölçümlü taşınmazda bir süredir iş makinaları vasıtasıyla fiziki müdahaleler yapılmaktadır.
Alana yapılan müdahale, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile, Arkeolojik ve Doğal Sit Koruma kararlarına, arkeoloji biliminin ilkelerine ve özellikle Dünya Miras Listesine başvuru dosyasında belirtilen ilke ve taahhütlere aykırılık teşkil etmektedir. Bu şekilde 2015 yılında UNESCO Dünya Miras Listesine giren Efes Antik Kenti’nin gözümüzün önünde hızla tahrip olmasına sebep olurken, dava konusu projenin, “Geleceğe Miras Sonsuz Efes” levhalarıyla tanıtılması ayrı bir ironidir.
Gelen bilgiler ve sahada yaptığı gözlemler üzerine davacı EGEÇEP, avukatı kanalıyla kamuoyunda Efes Antik Kenti Karşılama Merkezi olarak bilinen proje hakkında İzmir 1. Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü’ne mektupla bilgi edinme başvurusu yaptı. Başvuruda; “… İzmir İli Selçuk İlçesi Efes Antik Kenti Karşılama Merkezi inşaatı ile ilgili olarak Kurul tarafından verilmiş bir iznin olup olmadığı konusunda bilgi verilmesi, verilmiş bir izin varsa, projeyle birlikte kararın bir örneğinin gönderilmesi, süren inşai faaliyetin Kurul kararlarına uygun olup olmadığının denetiminin yapılması…” istendi.
Başvuruya İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü tarafından “… anılan taşınmazların … İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 28.09.2011 tarih ve 29 sayılı kararı ile 1/5000 ölçekli koruma amaçlı nazım imar planı, Kurulumuzun 12.08.2016 tarih ve 4894 sayılı kararı ile 1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama imar planı uygun görülen 1. derece arkeolojik sit alanında yer aldığı görülmüştür. Onaylı koruma amaçlı imar planı doğrultusunda alınan kurul kararları ile de çevre düzenleme projesi ve uygulama projeleri uygun görülmüş olup, 2863 sayılı yasa kapsamında uygulamaların Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü ile Kazı Başkanlıklarının denetiminde yürütüldüğü…” şeklinde yanıt verildi.
Bölge Efes Ören Yerinin mevcut yerinde, yaklaşık 3000 yıl önce var olduğu bilinen Koressos yerleşiminin ve limanın konumlandığı yerdir. Alan, Büyük İskender sonrası Efes’i kuran Lisimakhos isimli generalin yaptırdığı sur duvarlarına ve adını önceki yerleşimden alan Koressos kapısına komşudur. Avusturya Efes Kazıları Ekibinden Viyana Teknik Üniversitesi jeofizik uzmanı tarafından 2013 yılında, alanda yapılan jeofizik – jeoradar araştırmalarında bir kilise kalıntısı ve küçük bir tapınak yapısı tespit edilmiştir. Selçuk’ta 2013 yılında yapılan bir toplantıda bu bilgi, doğrudan araştırmacı tarafından açıklanmıştır. Alanın yaklaşık 100 metre kadar batısında Artemis Tapınağı’ndan Efes Koressos kapısına uzanan Kutsal Yol ve çevresinde değişik türlerde mezar yapıları mevcuttur. Ayrıca Efes Müzesi’nde sergilenmekte olan Gladyatör Mezarları da burada tespit edilmiştir. Bunlarla birlikte başkaca tarihi kalıntıların bulunması kuvvetle muhtemeldir. Zira inşai faaliyet yürütülen alan 1. Derece Arkeolojik Sit Alanıdır. Efes Alan Yönetim Planında dava konusu karşılama alanının nereye yapılacağı açık ve net olarak yazılıdır. Mevcut imar planında dava konusu işlemle yapılacak alış-veriş dükkanları için bir tanımlama yoktur.
Sit alanına yapılan hukuk dışı müdahale ile şimdiden dekarlarca alanın bitki örtüsü tamamen yok edilmiş ve paravanla çepeçevre gizlenerek üzerine tonlarca hafriyat dökülmüştür. Kültürel peyzajın ve 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı olan bölgenin korunması bakımından geri dönüşü olmayan zararlar verilmiştir. Bu zararlar her geçen gün katlanarak devam etmektedir
Koruma Bölge Kurulu yazısında, tarih ve sayı yazılmamış olsa da sahada gözlemlenen inşai faaliyete ilişkin projenin İzmir 1.Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından onaylandığı anlaşılmaktadır. Bunun üzerine, yürütülen inşai faaliyet, korunması gereken insanlığın kültür varlığı olan EFES Ören Yerine geri dönüşü olmayacak zararlar verecek olması, projenin onaylanmasının Türkiye’nin imzaladığı uluslararası sözleşmeler ve ulusal hukuka açıkça aykırı olmasından dolayı 24.02.2026 tarihinde İzmir 5. İdare Mahkemesi’nde (2026/274 Esas) yürütmenin durdurulması ve iptal istemli dava açıldı.
Dava; EGEÇEP ile birlikte bireysel olarak, Nihal Sarıpınar, Tekin Karadağ, Arif Ali Cangı, İpek Sarıca, Ahnet Yaraş, İbrahim Akın, Üstün Reinart Burel , Ertuğrul Barka ve Aslı Akdemir tarafından açıldı.
EGEÇEP 20 yaşında doğal ve kültürel varlıkları korumaya, yaşamı savunmaya devam ediyor.
Basına ve kamuoyuna saygıyla duyurulur.
